Nếu đứng giữa hai sự lựa chọn cho bữa ăn tại nhà hàng, bạn sẽ chọn sushi Nhật hay gỏi cuốn Việt? Câu hỏi nhỏ nhưng ẩn chứa cả câu chuyện về 2 nền ẩm thực… Sushi Nhật và câu chuyện “phổ cập” Có lẽ ngày nay nhắc đến sushi Nhật chẳng mấy ai còn xa lạ, đặc biệt là đối với các nước phương Tây khi mà fast food đang dần ít được ưa chuộng hơn trước thì sushi Nhật đã gần như lên ngôi. Sushi Nhật nổi tiếng toàn cầu Tại sao sushi lại được yêu mến như vậy? Ít ai biết được rằng để có được sự ưa chuộng như hiện tại, thời gian đầu, sushi cũng gần như bị “tẩy chay” tại phương Tây vì sự xa lạ với các thành phần quá đặc trưng của ẩm thực Nhật như: gạo, dấm, rong biển, cá sống… Sau dần, với những cách tân của mình sushi được ưu ái hơn và trở thành cơn sốt trên toàn thế giới. Ngày nay, bên cạnh hambuger hay pizza, sushi đã có thể đứng trong từ điển ẩm thực thể giới với tư cách là món ăn đại chúng phổ biến bởi chính sự tinh tế, tươi ngon của nó và không thể kể đến sau đó là cả một nghệ thuật xuất khẩu ẩm thực của người Nhật. Cuốn Việt hay sushi Nhật? Sau câu chuyện thành công của món sushi, quay về với câu chuyện về xuất khẩu của ẩm thực Việt- nền ẩm thực mà chúng ta vẫn luôn tự hào về sự phong phú và đa dạng của nó. Liệu rằng chúng ta có thành công được như những gì người Nhật đã làm? Liệu rằng chúng ta có thể khiến gỏi cuốn sánh ngang cùng với sushi? Xét về mặt nguyên liệu, sushi Nhật ban đầu được chế biến từ các thành phần có đôi phần kén người ăn còn gỏi cuốn Việt lại đa phần là các thành phần tương đối dễ ăn và dễ hợp khẩu vị nhiều người như thịt heo, bánh tráng hay các loại rau sống. Rõ thấy về mặt này gỏi cuốn có đôi phần ưu thế, có thể tiết kiệm được cả chục năm cách tân như sushi Nhật. Về sự đa dạng,nếu như sushi có đến hàng trăm loại khác nhau thì món cuốn Việt mỗi vùng miền cũng có những kiểu cuốn riêng, gộp thành dăm bảy chục loại từ bánh tráng cuốn Trảng Bàng, gỏi cuốn, bánh tráng cuốn thịt heo cho đến bánh xèo, nem lụi… khác nhau từ thành phần, cách làm cho đến cả món nước chấm. Đó, xét riêng về phần nước chấm ăn kèm, có khi chúng ta còn có vài phần lợi thế. Món Cuốn của Việt Nam đang đứng ở đâu? Vì sao chưa thể vươn xa? Nhìn xa rồi quay về gần mới thấy hình như ngay trên chính quê hương của mình, món cuốn cũng chưa thực sự có được chỗ đứng vững chắc trong danh mục ẩm thực của chính người Việt. Nếu như ở Nhật, người ta có thể dễ bắt gặp những tiệm bán sushi ở hầu khắp con phố thì ở Việt Nam, những nhà hàng chuyên về món cuốn Việt lại không có nhiều; chưa kể đến, ngày nay với sự du nhập văn hóa ẩm thực từ các nước, món Việt truyền thống trong đó có cuốn còn đang dần bị “thất sủng”. Nhà hàng Sushi có mặt khắp mọi nơi trên đất nước Nhật Đối với nhiều người Việt, món cuốn vẫn chỉ là món ăn vặt, ăn chơi; người ta rủ nhau đi ăn hàng vẫn thường nghĩ ngay đến ăn nướng, lẩu, sushi, bít tết chứ chưa mấy ai hình thành được danh mục “ăn cuốn”. Hơn nữa, thật đáng buồn khi những bạn trẻ - những người góp phần không nhỏ để đưa ẩm thực Việt đi xa nay lại đang dần “ngại” đến các nhà hàng Việt truyền thống hơn hay đôi khi là chuộng món ‘tây” hơn món ta. Người nước ngoài thích thú với món cuốn Tôi có một cô bạn từng tu nghiệp ở nước ngoài, nay về mở một nhà hàng chuyên về món cuốn Việt tại Hà Nội có lần đã tâm sự rằng: “Ngày mình ở nước ngoài, mỗi lần ghé những nhà hàng Việt lại bất ngờ vì luôn đông đúc các thực khách bản xứ đến thưởng thức, nghe vẻ họ cũng thích món Việt lắm. Đến khi về nước và có dịp “bén duyên” với bánh tráng thịt heo Đà Nẵng sau đó nhớ đến những món cuốn quen thuộc như bánh xèo hay phở cuốn đã thôi thúc mình mở một nhà hàng cuốn với mong muốn đưa món cuốn đi xa hơn, và ngày nào đó được như sushi Nhật thì càng tuyệt”. Trong một lần gặp lại gần đây, cô bạn cũng có chia sẻ thêm với tôi về việc sẽ mở rộng thêm chuỗi cửa hàng của mình bằng một cửa hàng mới; tôi cũng vui thay cho cô vì ước mơ của cô du học sinh ngày nào đang dần thành hiện thực, thầm mừng vì món cuốn Việt cuối cùng cũng có thể được phổ biến và chuyên nghiệp hóa hơn để chạy đua cùng những món ăn ngoại; nhưng cũng không tránh khỏi băn khoăn: Liệu rằng một vài nhà hàng cuốn có phong cách chuyên nghiệp và cá tính riêng như Wrap N Roll, Cuốn N Roll, quán Trần, bánh tráng cuốn thịt heo Hoàng Tỵ… có đủ để mang món cuốn đi xa? Có lẽ là chưa nếu ngay những người Việt trẻ chúng ta chưa có ý thức quảng bá và lựa chọn món Việt nhiều hơn. Cũng đến lúc người Việt ta nên “ưu ái” cuốn Việt hơn sushi Nhật.
Khi nói chuyện với một người nước ngoài về Việt Nam, tôi không khỏi ngạc nhiên khi nhận thấy điều gây ấn tượng mạnh cho nhiều người chính là ẩm thực Việt Nam, nhất là món gỏi cuốn. Gỏi cuốn hiện không chỉ có mặt trong tất cả nhà hàng Việt tại đây mà còn có trên thực đơn của các nhà hàng Hoa, Thái. Nhiều người Châu Âu còn cho là nếu có một món ăn xuất xứ từ Đông Nam Á đủ khả năng cạnh tranh với sushi của Nhật thì chính là gỏi cuốn, vì vừa ngon miệng, đủ chất dinh dưỡng và vitamin mà lại không làm người ăn phát phì. “Cuốn mùa hè” và “cuốn mùa xuân” Đầu năm 2008, trên nhật báo Politiken của Đan Mạch xuất hiện một từ mới “sommerruller” - cuốn mùa hè, tức gỏi cuốn - trước đây vẫn được gọi là chả giò tươi. Không biết tên này có gốc gác từ đâu nhưng thật phù hợp với những chiếc cuốn trắng trong, ánh lên màu xanh của lá hẹ, màu đỏ của tôm luộc, màu trắng của bún, trông vừa ngon vừa mát mắt, lại còn khiến người ta liên tưởng tới người anh em foraarsruller (cuốn mùa xuân), tức chả giò. Gỏi cuốn rất được du khách nước ngoài ưa chuộng Khoảng mười năm trở lại đây, khi các chứng béo phì, cao huyết áp, tim mạch... trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người dân Bắc Âu thì việc ăn uống trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nhiều người Đan Mạch đã chọn giải pháp ăn món Á để giữ gìn sức khỏe thay vì ăn kiêng hay nhịn ăn. Trào lưu này đã mở đường cho ẩm thực Việt nhanh chóng tìm được vị trí khả dĩ tương xứng với nền văn hóa ẩm thực phong phú của chúng ta, tuy được biết đến tại đây muộn hơn các món của người Hoa, Thái, Ấn Độ. Món ăn Việt có nhiều ưu thế vì không béo như món ăn người Hoa hay Indonesia, không cay như món Thái, không cao giá như món Nhật, dễ hợp khẩu vị hơn món Ấn Độ mà lại chứa nhiều tinh bột và rau xanh - hai chất các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyên dùng. Nếu phở hay bún mọc được xem là đặc sản của các nhà hàng Việt chính cống thì hầu như nhà hàng Á nào cũng có chả giò và gỏi cuốn. Cuốn chả giò Việt trong nhà hàng Hoa hay Thái giống chả giò Tiều nhiều hơn, bánh tráng dày, nhân không có cua, củ sắn được thay bằng giá và cà rốt. Riêng gỏi cuốn rất đa dạng khiến nhiều người Đan Mạch tưởng hễ cứ cuốn trong bánh tráng là thành gỏi cuốn. Trang ẩm thực của Thời báo Berlingske tháng 5-2008 còn hướng dẫn cách làm gỏi cuốn VN với cà rốt cắt khúc và măng tây nguyên cọng, chấm nước mắm giấm! Gỏi cuốn và sushi kit Tại các nước phương Tây hiện nay người ta dễ dàng nhận ra sự thoái trào của bánh mì hamburger - bị xem là nguyên nhân dẫn tới bệnh tim mạch, và sự lên ngôi của sushi. Cũng như cô mèo Kitty và mèo máy Đôrêmon, món sushi đã góp phần tích cực trong việc quảng bá hình ảnh mới của nước Nhật cùng xóa đi những ký ức không hay về quân phiệt Nhật trước đây. Tuy nhiên, sự phổ biến của sushi cũng dẫn đến nguy cơ món ăn này bị thay đổi cho phù hợp khẩu vị địa phương và ngẫu hứng của người thực hiện. Trước tình trạng này, người Nhật đã nhanh chóng xuất khẩu những bộ sushi kit, gồm những vật liệu cần thiết để làm sushi như mành cuốn, đũa tre, bánh rong biển, gạo Nhật, gừng, nước tương, wasabi... kèm theo tập sách chỉ dẫn cặn kẽ với hình ảnh minh họa để ai cũng có thể làm được sushi đúng kiểu. Liệu có ngày gỏi cuốn cũng có thể nổi tiếng được như sushi? Đối với chúng ta, có lẽ cũng không phải quá sớm để gìn giữ hương vị truyền thống của chả giò, gỏi cuốn tại nước ngoài trước khi xuất hiện quá nhiều “dị bản”. Các hãng lữ hành quốc tế có thể đưa vào các brochure quảng cáo bài giới thiệu về nghệ thuật ẩm thực Việt, cách chế biến các món được nhiều người nước ngoài ưa chuộng như chả giò, gỏi cuốn, gỏi gà bắp cải, bò bảy món... Nguyên liệu không phải là vấn đề vì hầu như đều có bán trong các cửa hàng thực phẩm châu Á, trừ một vài món thật đặc biệt như tương Bắc chẳng hạn. Thiết nghĩ đó cũng là một cách để quảng bá văn hóa VN, đồng thời khẳng định nguồn gốc Việt của các món ăn quốc hồn quốc túy. Chẳng hạn, theo tôi được biết ở Hà Lan chả giò là một món ăn nhanh (fastfood) rất được ưa chuộng nhưng ít người bản xứ biết xuất xứ của nó, không chỉ vì hình thức quá khác với cuốn chả giò truyền thống ở VN mà tại Hà Lan chả giò được gọi bằng tên tiếng Indonesia là lumpiah; còn bánh phồng tôm thường bị xem là “đặc sản Trung Quốc” vì các nhà hàng Hoa tại phương Tây luôn dọn bánh phồng tôm làm món khai vị!
Mình thì thích cả 2 nhưng mà ăn Cuốn Việt vẫn thanh đạm và thuần Việt hơn nên mình ăn thường xuyên và thích hơn
Mình cũng thích cả hai, ở nc ngoài nên nhiều khi thèm món Việt, đi ăn nhà hàng thấy gỏi cuốn rất đc các bạn nc ngoài ưa chuộng, nhưng đúng là vẫn k đc chuộng bằng sushi mà giá cả lại còn rẻ hơn sushi rất nhiều
Em ko ăn đc đồ sống... hjc hjc, cái gì cũng pải ăn chín uống sôi cơ, rau thì ăn đc mấy loại rau sống, nhưng mấy loại rau thơm ko ăn đc
