XỬ TRÍ VÀ PHÒNG TÁO BÓN Ở TRẺ Táo bón ở trẻ là một bệnh khá phổ biến gây ra nhiều hậu quả khó lường mà điển hình là trẻ biếng ăn, chậm tăng cân và nếu điều trị không sớm dễ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. 1. Dấu hiệu trẻ bị táo bón: Khi trẻ đi tiêu ít hơn 3 lần trong 1 tuần có thể được xem là táo bón với những biểu hiện như: - Bé đi cầu rất khó khăn, phân cứng khô thành viên và đóng khối như cứt dê và mỗi lần bé đi phải rặn ì ạch đỏ mặt tía tai. - Có cảm giác đau khi đi cầu, có thể cảm nhận qua hành động ngại đi cầu, ngồi nhón chân của trẻ. Tuy nhiên, cần lưu ý số lần tiêu phân của trẻ bình thường rất thay đổi theo lứa tuổi và theo chế độ ăn. Trung bình trẻ bú mẹ nhỏ hơn 3 tháng, đi tiêu 3 lần/ngày nhưng có thể tiêu hơn 10 lần/ngày hoặc ngược lại hơn một tuần mới tiêu một lần nhưng vẫn không gọi là táo bón nếu phân vẫn mềm và trẻ vẫn bú, ngủ tốt. 2. Nguyên nhân gây táo bón: Có 2 nguyên nhân chính gây tình trạng táo bón là do bệnh lý hoặc do chức năng - Táo bón do bệnh lý: Như các dị tật bẩm sinh, phình to đại tràng, bệnh suy giáp trang…Khi mắc các bệnh này, trẻ thường táo bón rất sớm và thường không tự hêt. Ngoài ra, còn do nguyên nhân khác như trẻ bị nứt hậu môn, trĩ, nên đi tiêu bị đau, gây co thắt hậu môn. Đối với nhóm nguyên nhân này, cần phải điều trị bệnh gốc mới hết táo bón. Khi bé có biểu hiện như: Chậm đi tiêu phân su hơn 24 giờ, kích thước phân nhỏ, sụt cân, suy dinh dưỡng , bụng chướng hay đau bụng hoặc đau hậu môn, buồn nôn và nôn kèm theo sốt, đi tiêu ra máu thì cần đưa trẻ đến khám tại các cơ sở y tế kịp thời. - Táo bón do nguyên nhân chức năng chủ yếu là sai lầm trong chế độ ăn uống vận động không hợp lý như: chế độ ăn không cân bằng, thiếu chất xơ; vừa đổi chế độ ăn (sữa mẹ chuyển sang sữa bò, thức ăn mềm sang thức ăn cứng); do trẻ uống không đủ nước; trẻ tự nín khi có cảm giác đại tiện vì sợ đau, do ham chơi, sợ chỗ lạ; đôi khi sau một stress như: bệnh tật, đổi chỗ ở, chuyển trường, chuyển lớp, trẻ cũng bị táo bón. Rất nhiều trẻ bị táo bón khi không được bú sữa mẹ mà dùng sữa bò, sữa công thức. Lúc này, người mẹ cần lựa chọn loại sữa phù hợp với con, vì hệ miẽn dịch của trẻ sơ sinh rất non nớt. Nên chọn những loại sữa giàu chất xơ có nguồn gốc tự nhiên sẽ giúp bé tăng cường chức năng miễn dịch trong ruột và hỗ trợ cho sức khỏe đường ruột. 3. Hậu quả của táo bón là gì? - Táo bón kéo dài ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ. - Trẻ biếng ăn, chậm lớn, còi cọc, suy dinh dưỡng, chướng bụng, đầy hơi, ăn khó tiêu, nôn trớ. - Những chất độc trong phân cần được thải ra ngoài hàng ngày bị tích lại trong ruột, có thể bị hấp thu trở lại trong máu gây hại cho sức khỏe của trẻ. - Bị sa trực tràng (lồi dom) do rặn và ngồi chờ lâu, chảy máu trực tràng do phân quá rắn, dẫn tới bệnh trĩ. 4. Giải pháp giúp bé hết táo bón - Khi trẻ bị táo bón tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà có những cách xử trí thích hợp. + Chế độ ăn uống - Uống nhiều nước: Trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn không cần uống nước nhưng nếu bé bị táo bón thì vẫn cho uống 100 – 200 ml nước/ ngày. Trẻ bắt đầu ăn dặm từ 6 – 12 tháng uống 200 – 300 ml nước/ ngày. Trẻ từ 1 – 3 tuổi uống 500 – 600 ml nước/ ngày. Trẻ từ 3 – 5 tuổi uống 1.000 ml nước/ ngày. Trẻ lớn hơn 10 tuổi uống bằng người lớn: 1.500 – 2.000 ml nước/ ngày. - Ăn nhiều rau xanh và quả chín: Chọn các loại rau quả có tính chất nhuận tràng như: Rau khoai lang, rau mồng tơi, củ khoai lang, đu đủ, chuối tiêu, cam, bưởi. Nên tập cho trẻ thói quen ăn nhiều rau, quả chín từ nhỏ. - Chọn loại sữa không gây táo bón: Có bổ sung thêm chất xơ, pha sữa với nước cháo loãng hoặc nước bột khoai lang nghiền (đối với trẻ nuôi sữa ngoài). - Trẻ lớn không nên ăn các loại hoa quả có vị chát như: quả ổi, hồng xiêm, bánh kẹo, nước uống có gas, cà phê… - Bổ sung thêm cho trẻ chất xơ hòa tan dưới dạng đóng gói sẵn Natufib. Điều trị táo bón cho mẹ: Nếu mẹ bị táo bón khi nuôi con bú phải điều trị kịp thời, cách tốt nhất là điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ. + Chế độ vận động - Tăng cường vận động cơ thành bụng và cơ tròn hậu môn: Chạy nhảy, nô đùa, tập thể dục, thể thao (dành cho trẻ lớn). - Xoa bụng cho trẻ: Theo khung đại tràng từ phải qua trái ngày 3 – 4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn (trẻ dưới 1 tuổi). - Vệ sinh đại tiện: Tập cho trẻ đại tiện đúng giờ quy định, trẻ nhỏ thì xi ị hoặc cho trẻ ngồi bô vào một giờ nhất định trong ngày, đồng thời xoa bụng. - Điều trị các bệnh: còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu nếu có. - Khi đã dùng các biện pháp trên không có kết quả thì mới dùng thuốc và thụt tháo. - Bổ sung cho trẻ chất xơ hòa tan Natufib giúp nhuận tràng và giải quyết táo bón cho trẻ AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ NHANH - Cho trẻ uống dầu Parafin: 5 – 10ml (trẻ nhỏ), 10 – 20ml (trẻ lớn) vào buổi sáng. - Thụt tháo: biện pháp cuối cùng đó là dùng nước ấm có pha Glyxerin: 30 – 100ml (trẻ dưới 1 tuổi), 100 – 250ml (trẻ trên một tuổi). 5. Những trường hợp cần đưa trẻ đến bệnh viện: - Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng. - Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng chướng. - Táo bón ảnh hưởng đến sức khỏe: kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng, kèm theo nôn. Theo: thuocthang.vn
TÁO BÓN Ở TRẺ, XỬ TRÍ THẾ NÀO? Triệu chứng táo bón là đi tiêu ít hơn 3 lần một tuần, phân khô và cứng. Trẻ táo bón thường gặp khó khăn hoặc bị đau khi đi tiêu, cảm giác khó chịu, đầy bụng, buồn nôn, cáu gắt, mệt mỏi và thường kèm theo biếng ăn. Trẻ nhỏ bị táo bón thường do được nuôi dưỡng toàn bằng cơm, thịt, cá, trứng..., ít ăn rau, trái cây, hoặc chỉ ăn “nước hầm, nước luộc, nước ép” mà không ăn “cái”, bỏ xác nên dẫn đến tình trạng thừa đạm, thiếu chất xơ. Nguyên nhân chủ yếu gây táo bón cho trẻ là lười ăn rau và ít uống nước Chất xơ thực phẩm có nhiều trong nguồn thực vật, đặc biệt trong trái cây, rau, ngũ cốc nguyên cám, các hạt họ đậu. Mặc dù xơ thực phẩm không trực tiếp cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng nhưng lại thực hiện rất nhiều chức năng sinh học, đặc biệt là chức năng nhuận trường có tác dụng phòng ngừa táo bón. Khi kết hợp với nước, chất xơ hút nước và nở to làm cho phân mềm ra và khối phân to ra hơn trước khiến vách ruột càng bị kích thích mạnh, nhu động ruột càng mạnh hẳn lên làm cho việc bài tiết dễ dàng. Tùy theo loại xơ mà tác dụng tăng khối phân và tăng tần suất đi tiêu của các xơ thực phẩm cũng khác nhau, chất xơ có tác dụng tăng thể tích phân, làm cho quá trình đại tiện dễ dàng hơn. Thí dụ như chất xơ trong củ cải, mỗi gam chất xơ fructo oligosaccharid ăn vào làm tăng thêm 1,3gr phân (Theo Gibsons et al (81)). Việc tăng tần suất đi tiêu làm tăng tốc độ thải các độc tố và giảm độ đậm đặc của các chất độc này. Điều này giúp tránh được nguy cơ ung thư đại tràng. Ngoài ra chất xơ còn có tác dụng làm tăng khả năng miễn dịch hệ tiêu hóa nhờ tính chất tăng hệ vi khuẩn lành tính đường ruột, giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiêu hóa; giúp ổn định đường máu và giảm cholesterol máu. Có một số phụ huynh "đổ tội" cho sữa bột gây ra táo bón. Nhưng cần chú ý điều này chỉ có thể đúng khi khẩu phần ăn của bé chỉ toàn là sữa (bé dưới 6 tháng tuổi), nhưng cũng phải coi lại xem sữa có bị pha đặc quá hay không, bé không được tắm nắng hàng ngày nên thiếu vitamin D gây đổ mồ hôi trộm nhiều mà không cho uống thêm nước lọc... Nếu trẻ đã ăn dặm thì phần lớn táo bón là do ăn thiếu chất xơ. Giờ đây, có nhiều thực phẩm chế biến được nghiên cứu bổ sung thêm chất xơ nhằm làm cân bằng chế độ ăn. Rất dễ dàng tìm thấy các loại thực phẩm công nghiệp được công bố chất xơ bổ sung và tác dụng của nó trên bao bì như sữa bột, sản phẩm ngũ cốc, nước uống... Một số loại sữa bột được bổ sung thêm chất xơ hòa tan và prebiotic hỗ trợ rất tốt cho tiêu hóa của trẻ. Prebiotic thực chất cũng là một loại chất xơ (fruto oligosaccharide) do không được thủy phân ở ruột non. Prebiotic tạo ra một môi trường thuận lợi cho vi khuẩn có ích phát triển trong đường ruột trẻ, ức chế vi khuẩn có hại và tạo điều kiện cho đường ruột lành mạnh đảm nhiệm tốt chức năng tiêu hóa hấp thu và tăng miễn dịch tại chỗ. Một số thực phẩm thông thường có tác dụng nhuận tràng: - Các loại rau: đay, mồng tơi, rau lang, muống, sam, rau má, cải trắng, cần, chân vịt, càng cua, khổ qua, đậu bắp, giá đỗ… - Trái cây: đu đủ, thanh long, bưởi, cam, quít, chuối, thơm, táo, lê, bơ... - Củ quả: củ cải trắng, bí đỏ, dưa leo, khoai lang nghệ, khoai tây cả vỏ, khoai mỡ... - Ngũ cốc, đậu đỗ: mè, đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen cả vỏ, gạo lức nâu...
Nguyên nhân và cách chữa táo bón cho trẻ Táo bón là tình trạng trẻ đi đại tiện phân quá ít, rắn và khô, hoặc khoảng cách giữa hai lần đi ngoài quá lâu. Đối với trẻ số lần đại tiện hang ngày hác nhau theo từng lứa tuổi. Đối với trẻ dưới 1 tuổi: thường đi đại tiện 2 - 3 lần một ngày, nhưng nếu trẻ chỉ đi 1 lần 1 ngày nhưng phân mềm dẻo, khối lượng bình thường thì vẫn không gọi là táo bón. Ngược lại, đối với ở trẻ lớn đi đại tiện 1 lần/ngày, nhưng có khi đi 2 – 3 lần/ngày nhưng phân rắn và ít thì vẫn gọi là táo bón. Vì vậy, táo bón là tình trạng trẻ đi ngoài phân ít rắn và khô. Các nguyên nhân dẫn đến táo bón Ở trẻ nhỏ còn bú mẹ dưới 2 tuổi: - Chủ yếu là do sai lầm trong chế độ ăn uống: Ăn chưa đủ số lượng hàng ngày: ăn thiếu, ăn ít. Ăn sữa bò dễ bị táo bón hơn bú sữa mẹ. Mẹ bị táo bón con bú cũng dễ bị táo bón. Trẻ uống ít nước, ăn ít hoa quả, ít rau xanh. - Do giảm trương lực ruột trong bệnh còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu. - Do tổn thương thực thể ở đường tiêu hóa: Các dị tật bẩm sinh: phình đại tràng, giãn đại tràng. Táo bón thường bắt đầu sớm ngay sau khi sinh và thường kéo dài hàng tháng. Mắc phải: trẻ bị nứt hậu môn, hoặc bị trĩ, nên khi đi ngoài bị đau gây co thắt hậu môn. Ở trẻ lớn: - Yếu tố tinh thần: trẻ sợ bẩn, sợ thối nên không đi ngoài, trẻ đi mẫu giáo sợ cô không dám xin phép đi ngoài. - Do chế độ ăn uống: uống ít nước, không chịu ăn rau và hoa quả. - Do dùng thuốc: kháng sinh, giảm ho có codein. Cách xử trí: Nếu táo bón mới xảy ra cần điều chỉnh lại chế độ ăn: - Cho trẻ ăn đủ số lượng, uống nhiều nước trong ngày. - Cho trẻ ăn nhiều rau xanh có tính chất nhuận tràng như rau khoai lang, mồng tơi, rau dền, củ khoai lang. Khi nấu bột và cháo phải băm nhỏ cho trẻ ăn cả cái. Cho trẻ ăn các loại quả: chuối tiêu, đu đủ, bưởi, cam, quít, thanh long… Khi trẻ đã bị táo bón không nên cho ăn cà rốt, hồng xiêm, táo. - Có thể dùng khoai lang sống gọt vỏ, rửa sạch đem giã nhỏ vắt lấy nước cho trẻ uống. Trẻ ăn sữa bò bị táo bón: pha sữa loãng hơn bình thường một chút, có thể pha thêm 1 thìa cà phê nước quả (cam, quít…) vào cốc sữa cho trẻ hoặc dùng nước cháo pha sữa cho trẻ từ 4 tháng trở lên. - Mẹ bị táo bón cho con bú thì phải điều trị táo bón cho mẹ: ăn nhiều rau quả, uống nhiều nước. - Xoa bụng cho trẻ theo khung đại tràng từ phải qua trái ngày 3 – 4 lần vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn để kích thích làm tăng nhu động ruột. Đối với trẻ lớn: - Tập thói quen ăn nhiều rau trong bữa ăn: thái nhỏ nấu canh, luộc rau cho trẻ ăn trước. Trẻ lứa tuổi mẫu giáo cần 100 - 150g rau/ngày. Cho trẻ ăn cả múi các loại quả: cam , quít, bưởi, ăn đu đủ, chuối tiêu, thanh long. - Vệ sinh đại tiện đóng một vai trò quan trọng: tập cho trẻ đi đại tiện đúng giờ quy định, nên chọn sau bữa ăn vì lúc này nhu động ruột hoạt động tăng, tránh bắt trẻ ngồi bô hoặc hố xí quá lâu. - Các trường hợp táo bón do nứt hậu môn: rửa sạch hậu môn bôi dung dịch nitrat bạc 2%. - Điều trị các bệnh: còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu nếu có. - Khi đã dùng các biện pháp trên không có kết quả thì mới dùng thuốc và thụt tháo. - Cho trẻ uống dầu Parafin: 5 - 10ml (trẻ nhỏ), 10 - 20ml (trẻ lớn) vào buổi sáng. - Thụt tháo: biện pháp cuối cùng đó là dùng nước ấm có pha Glyxerin: 30 - 100ml (trẻ dưới 1 tuổi), 100 - 250ml (trẻ trên một tuổi). Những trường hợp phải cho trẻ đi bệnh viện - Táo bón kéo dài trên một tuần, thay đổi chế độ ăn không có tác dụng. - Táo bón sau khi trẻ mới sinh, bụng trướng. - Táo bón ảnh hưởng đến tiêu hóa: kém ăn, gầy sút, suy dinh dưỡng kèm theo nôn. thuocthang.vn
5 thay đổi đơn giản giúp trẻ loại trừ chứng táo bón Nỗi lo táo bón ở trẻ sẽ không còn nếu cha mẹ quan tâm và điều chỉnh ăn uống đúng cách cho trẻ. Đồng thời sẽ hạn chế táo bón trở lại nếu duy trì những thay đổi đó. Sau đây là 5 thay đổi đơn giản giúp trẻ hết táo bón và hạn chế táo bón quay trở lại. Nhận biết táo bón ở trẻ - Số lần đi đại tiện của trẻ giảm so với bình thường. Tùy thuộc vào từng độ tuổi của trẻ mà thời gian giữa 2 lần đại tiện có thể khác nhau, đối với trẻ sơ sinh có thể 3-4 ngày đi một lần và 2-3 ngày một lần với trẻ nhỏ. Nếu dài hơn thời gian trên thì có thể là táo bón. - Dấu hiệu quan trọng nhất nhận biết táo bón là phân cứng rắn và khô nứt nẻ, có thể tròn nhỏ như phân dê. - Đại tiện khó khăn, trẻ phải ngồi lâu, rặn nhiều gây đau rát. - Phân có thể dính máu do tổn thương vùng hậu môn. - Bụng có thể đầy chướng, trẻ cảm thấy khó chịu, ngại ăn uống, không muốn vui chơi - Trẻ sợ hãi đi đại tiện, lảng tránh hoặc khóc lóc nếu bố mẹ ép ngồi đại tiện. Thực tế cho thấy táo bón ở trẻ thường do những thói quen chưa đúng trong ăn uống sinh hoạt, vì vậy có thể giải quyết tình trạng táo bón đơn giản nếu cha mẹ biết điều chỉnh kịp thời. Nếu để chậm trễ có thể làm táo bón kéo dài và tạo điều kiện phát sinh biến chứng như bệnh trĩ, sa trực tràng, phình đại tràng, nứt hậu môn gây nhiễm trùng và cả những thay đổi tâm sinh lí khi trẻ lớn lên. 5 điều cha mẹ cần chú ý thay đổi khi trẻ táo bón 1. Cho trẻ uống đủ nước Nước có vai trò quan trọng trong cơ thể sống, giúp đào thải các chất cặn bã, độc hại trong cơ thể ra ngoài. Trẻ táo bón do phân bị mất nước và trở nên khô cứng vì vậy việc bổ sung nước cho trẻ là rất cần thiết. Việc cơ thể được cung cấp đủ nước, khoảng từ 1 đến 1,5 lít tính tổng cả ăn uống trong ngày của trẻ, sẽ làm phân trở nên mềm hơn và dễ di chuyển, giúp giảm táo bón. Tốt nhất nên cho trẻ uống nước lọc, nước đun sôi để nguội, hạn chế nước ngọt và các loại đồ uống có gas. Có thể tăng cường sử dụng thêm nước ép hoa quả như nước mận, lê, táo… pha sữa không được đặc hơn mức khuyến cáo của nhà sản xuất. 2. Bổ sung thêm chất xơ vào khẩu phần ăn hàng ngày Bổ sung thêm chất xơ là điều rất quan trọng khi trẻ bị táo bón. Cha mẹ có thể bổ sung chất xơ vào khẩu phần ăn của trẻ từ rau củ và hoa quả tươi như: măng tây, khoai lang, mồng tơi, súp lơ và các loại hạt ngũ cốc… Tuy nhiên, có nhiều trẻ không thích, không chịu ăn rau củ, hoa quả… và chế biến những loại thực phẩm giàu chất xơ phù hợp với sở thích của trẻ cũng tốn khá nhiều thời gian, dẫn đến khẩu phần ăn vẫn không đủ lượng chất xơ cần thiết hàng ngày. Giải pháp ở đây là bổ sung bằng chất xơ hòa tan dạng đóng túi sẵn. Khi vào đường tiêu hóa chất xơ hòa tan làm phân mềm và xốp hơn, đồng thời tạo ra môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh vật có lợi phát triển, giúp lập lại cân bằng và duy trì ổn định cho đường tiêu hóa, giảm nhanh và hiệu quả chứng táo bón ở trẻ. Hiện nay nhiều cha mẹ đã lựa chọn chất xơ hòa tan đóng túi sẵn Natufib với công thức dành riêng cho trẻ nhỏ, chứa 2 gam chất xơ hòa tan Fructo Oligosaccharid (FOS) được chiết xuất tự nhiên từ rau diếp xoăn nên đảm bảo an toàn cho trẻ. Natufib có hương sữa, vị ngọt dịu, có thể pha vào nước, thức ăn như : cháo, sữa… dễ dàng sử dụng cho trẻ, kể cả trẻ khó tính nhất. 3. Tập thói quen đại tiện đúng giờ Khi trẻ duy trì được thói quen đại tiện đúng giờ, cơ thể sẽ tự phát sinh phản xạ tự nhiên (nhu động ruột) để đẩy phân xuống làm trẻ có cảm giác “mót” đại tiện và đi dễ dàng hơn. Để làm được điều này, cha mẹ cần kiên trì, nhắc nhở trẻ trong một thời gian dài để trẻ dần hình thành thói quen đại tiện hàng ngày. Nếu trẻ đã lớn, cha mẹ hãy khuyến khích tinh thần tự giác của trẻ, hướng dẫn trẻ cách rặn khi đại tiện, động viên trẻ nếu đại tiện khó khăn.Đồng thời cần giữ không gian nhà vệ sinh sạch sẽ để trẻ thấy thoải mái khi đi đại tiện. Trường hợp trẻ nhỏ, cha mẹ cần hỗ trợ thói quen đại tiện bằng cách “si” cho trẻ. Nên khuyến khích trẻ đại tiện vào buổi sáng và thời điểm thích hợp nhất là sau ăn sáng và trước khi đi nhà trẻ. 4. Tác động cơ học giúp tăng nhu động ruột Một số biện pháp tác động cơ học giúp tăng nhu động đường tiêu hóa của trẻ, làm phân di chuyển nhanh hơn góp phần giảm táo bón. Với trẻ nhỏ: Mát-xa bụng cho bé, cách làm là để bé nằm ngửa, đặt nhẹ những đầu ngón tay của bạn vào bụng bé và xoa nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ, xoáy chôn ốc từ rốn ra ngoài. Sau đó chuyển sang kiểu “di chuyển chân kiểu đạp xe”: Cho trẻ nằm ngửa, cầm hai chân bé di chuyển lên xuống nhẹ nhàng như bé đang đạp xe. Nên thực hiện vào buổi tối, mỗi lần 10 đến 15 phút. Với trẻ lớn: Nói với cô giáo khuyến khích trẻ vận động hơn nữa trong thời gian trẻ ở lớp. Ngày nghỉ cha mẹ hãy đưa trẻ đến công viên, khu vui chơi dành cho trẻ.Việc còn lại trẻ sẽ tự giải quyết. 5. Khám bác sĩ khi cần thiết Trẻ cần được sự thăm khám kỹ lưỡng hơn của bác sĩ khi có một hay nhiều những tình trạng sau: Táo bón kéo dài, phân cứng có dính nhiều máu, hậu môn sưng đau, đau bụng, chướng bụng, mệt mỏi, sốt cao, trẻ quấy khóc nhiều, để có được chẩn đoán chính xác nhất về táo bón và tình trạng hiện tại của trẻ. Ngoài ra cha mẹ cũng không được tự ý cho trẻ dùng những thuốc chữa táo bón dành cho người lớn, không rõ nguồn gốc, phát sinh những tác dụng phụ có hại cho sức khỏe của trẻ trước mắt cũng như lâu dài. Để biết thêm thông tin và giải pháp cần thiết chữa táo bón cho trẻ hãy gọi ngay 091 584 6686 để gặp bác sĩ tư vấn. Theo thuocthang.vn
KHẮC PHỤC CHỨNG TÁO BÓN CHO TRẺ DƯỚI 1 TUỔI Trẻ sơ sinh đi tiêu dưới 2 lần/ngày; trẻ (được bú mẹ) đi tiêu dưới 3 lần/ngày hoặc trẻ lớn đi tiêu dưới 2 lần/tuần thì được coi là táo bón. Tuy nhiên, nếu sức khỏe tốt, phân bé bình thường thì nhu cầu đi tiêu ở mỗi bé là khác nhau. Nguyên nhân và hậu quả của táo bón - Trẻ ít uống nước, ăn rau xanh, hoa quả. - Pha sữa đặc. - Pha sữa bằng nước cháo. - Trẻ ít vận động. - Do trẻ dùng thuốc. Một số loại thuốc có thể gây táo bón ở trẻ là thuốc ho, thuốc nhỏ mũi, thuốc có chất sắt… - Một số lý do có thể khiến trẻ sợ hãi (không muốn đi tiêu dù trẻ có nhu cầu): hậu môn bị trầy xước; phân quá cứng gây khó khăn cho trẻ mỗi lần đi tiêu; trẻ bị cha mẹ mắng trong lần đi tiêu trước đó… Phân bị lưu trữ trong trực tràng lâu ngày sẽ trở nên cứng, trẻ sẽ càng bị táo bón nhiều hơn. - Chứng táo bón có thể xảy ra khi trẻ bị rối loạn tiêu hóa do chuyển từ bú mẹ sang dùng sữa bột. - Rối loạn cảm xúc cũng được chứng minh là gây ra chứng táo bón của trẻ. Trẻ bị táo bón lâu ngày không được điều trị sẽ trở nên biếng ăn, chậm lớn, còi cọc, suy dinh dưỡng, trướng bụng, đầy hơi, khó tiêu, dễ bị nôn trớ… Những độc tố chứa trong phân sẽ gây nên phản ứng hấp thụ lại và gây hại cho cơ thể trẻ. Xử trí với trẻ bị táo bón Với trẻ bú mẹ: trường hợp này, người mẹ nên bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả trong khẩu phần ăn của mình. Nên uống nhiều nước. Xoa bóp bụng đúng cách để kích thích nhu động ruột. - Nên cho trẻ bú tăng cường (vì trong sữa mẹ chứa khoảng 70% là nước). Nếu trẻ đã bú bình, bạn không nên pha loãng sữa cho trẻ bú, cách này vừa làm mất thành phần dinh dưỡng có trong sữa vừa làm mất thời gian cho trẻ ăn. Nên cho trẻ uống thêm nước sau khi ăn khoảng 15 phút. - Trường hợp muốn dùng thuốc trị táo bón, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ thật cẩn thận. Với trẻ ở độ tuổi ăn dặm: nên cho trẻ ăn đủ số bữa hàng ngày. Tăng cường thêm các loại rau xanh nhất là những loại có tính chất nhuận tràng như khoai lang, mồng tơi, rau dền. Khi nấu bột cho trẻ, bạn nên băm nhỏ nhau và cho trẻ ăn cả cái. Lượng rau xanh cần thiết cho trẻ 1 tuổi là khoảng 25 - 30g. Cho trẻ ăn thêm bưởi, cam, quýt, chuối, đu đủ… tránh cà rốt, hồng xiêm, táo… - Cho trẻ uống nước ép hoa quả tươi hoặc nước rau pha loãng với nước 2 lần/ngày. - Cho trẻ uống thêm nước nếu trẻ bị ra mồ hôi nhiều, môi trẻ khô, nước tiểu ít, màu vàng sậm. Tránh các loại nước hoa quả đóng hộp, nước ngọt đóng chai, nước có gas... - Để tránh pha sữa đặc, bạn chỉ nên pha sữa cho trẻ theo đúng hướng dẫn ghi bên ngoài bao bì. Khi múc một muỗng sữa, chỉ nên gạt ngang, không cố gắng lèn chặt muỗng sữa. - Massage bụng cho trẻ sau khi trẻ tắm bằng nước ấm: nên bắt đầu từ rốn và di chuyển dần ra ngoài ngược chiều kim đồng hồ. - Tập động tác đạp xe cho đôi chân trẻ nhằm giúp các cơ dạ dày chuyển động tốt. - Trẻ vận động nhiều sẽ có xu hướng ít bị táo bón hơn trẻ thích ngồi lâu một chỗ hoặc được bế thường xuyên. - Nếu bạn muốn dùng thuốc trị táo bón cho trẻ nên tham khảo ý kiến bác sĩ. Bác sĩ sẽ quyết định xem có nên cho trẻ dùng thuốc nhuận tràng không. Một chu trình dùng thuốc nhuận tràng có thể kéo dài 1 - 3 tháng và giảm dần liều lượng. Những trường hợp sau, bạn nên đưa trẻ đi khám: - Trẻ dưới 1 tuổi bị táo bón kéo dài. - Táo bón ngay sau khi trẻ mới sinh, có biểu hiện bụng trướng. - Táo bón kéo dài trên 1 tuần. - Táo bón kèm theo nôn trớ, chán ăn, gầy sút…
Táo bón ở trẻ sơ sinh, thông tin đầy đủ, chữa táo bón hiệu quả Táo bón ở trẻ sơ sinh ngày càng tăng lên về số lượng, không phân biệt độ tuổi, trẻ từ 1 đến 12 tháng đều có thể gặp táo bón. Táo bón ở trẻ sơ sinh gây nhiều khó khăn và lo lắng cho cha mẹ, đơn giản làm thế nào để con đại tiện bình thường? Táo bón ở trẻ sơ sinh là một trong những triệu chứng không còn quá xa lạ. Tuy nhiên có những hiểu biết cần thiết và đầy đủ về nguyên nhân, tác hại từ đó tìm ra giải pháp hợp lí và kịp thời chữa táo bón cho trẻ thì nhiều cha mẹ vẫn còn lúng túng, đôi khi chủ quan hoặc nóng vội. Bài viết sau đây có thể cho cha mẹ lời giải đáp cần thiết về táo bón ở trẻ sơ sinh. Biểu hiện và nguyên nhân táo bón ở trẻ sơ sinh Theo nhiều chuyên gia tiêu hóa một số cha mẹ chỉ cần thấy trẻ giảm số lần đại tiện so những ngày trước đó là tự chuẩn đoán trẻ bị táo bón. Đó là điều thiếu chính xác, chưa khách quan. Vậy thế nào được coi là trẻ táo bón? Trẻ từ 1 đến 3 tháng tuổi: Độ tuổi này trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn nên ít gặp táo bón hơn so với những trẻ uống sữa ngoài. Biểu hiện trẻ bị táo bón có thể 3-4 ngày mới đi đại tiện một lần, phân không được xốp mà keo lại, dẻo như đất sét, ít khi cứng rắn. Bé khó chịu nên hay quấy khóc, không chịu bú, ngủ không ngon, hay giật mình tỉnh giấc, bụng có cảm giác hơi phình, mỗi lần bé muốn đại tiện thì la khóc, oằn mình, không chịu nằm yên. Nguyên nhân táo bón có thể do mẹ cho trẻ bú chưa đủ nên phân tạo thành ít hoặc mẹ ăn nhiều đồ cay nóng như mật ong, nghệ, gia vị… qua đường sữa cho trẻ bú có thể làm trẻ bị nóng. Ngoài ra mẹ bị táo bón sau sinh thì con cũng có thể bị táo hay mẹ không đủ sữa, trẻ phải uống thêm sữa ngoài thì cũng dễ bị táo bón. Trẻ từ 3 đến 6 tháng tuổi: Giống như trẻ 1-3 tháng tuổi, tuy nhiên độ tuổi này trẻ thường uống nhiều sữa ngoài hơn, có thể kết hợp ăn thêm bột dinh dưỡng. Táo bón ở lứa tuổi này ngoài đại tiện giảm có thể xuất hiện tình trạng phân nhỏ và hơi cứng, cá biệt một số trẻ có tình trạng phân to như phân trẻ lớn và đầu phân hơi cứng lại. Khi trẻ đại tiện phải rặn nhiều, mặt đỏ bừng rất khó chịu. Ngoài những nguyên nhân gây táo bón như trẻ 1-3 tháng tuổi thì độ tuổi này nhiều trẻ đi tiêm phòng có thể bị sốt dẫn đến mất nước, hay những trường hợp bị ho, bị cảm phải uống kháng sinh và các thuốc ho nên có thể gây táo bón hoặc rối loạn tiêu hóa khác như tiêu chảy. Trẻ từ 6 đến 12 tháng tuổi: Đây là độ tuổi thường bắt gặp tình trạng táo bón nhất ở trẻ sơ sinh do bé bắt đầu ăn dặm. Tương tự như trẻ dưới 6 tháng nhưng mức độ biểu hiện táo bón rõ rệt hơn, đầu phân cứng hoặc tròn nhỏ như phân dê, đại tiện khó, trẻ rặn nhiều có thể đau rát hoặc bị chảy máu do tổn thương vùng niêm mạc hậu môn. Nhiều trường hợp bụng căng đầy, nắn bụng trẻ thấy cứng rắn như có phân bên trong. Về nguyên nhân gây táo bón như trẻ dưới 6 tháng, thì có thêm vấn đề mất nước ở những trẻ ham hoạt động, thích lật mình hoặc muốn tập đi, tập bò. Đặc biệt chế độ ăn rặm của trẻ thiếu chất xơ từ rau củ quả tươi là một nguyên nhân điển hình gây nên tình trạng táo bón. Theo nhiều chuyên gia ở những trẻ có chế độ ăn dặm được bổ sung nhiều loại rau, đa dạng trong cách chế biến như nấu với cháo, xay với bột, nước ép hay làm sinh tố sẽ ít bị táo bón hơn những trẻ khác. Tác hại do táo bón đối với trẻ sơ sinh Trước tiên táo bón làm cho trẻ cảm thấy khó chịu, bụng đầy chướng, bé chưa tự nói được với mẹ nên thường biểu hiện bằng quấy khóc, ngủ không ngon hay bị tỉnh giấc, ăn uống kém, không chịu ăn chịu bú dẫn đến chậm phát triển và kém hoàn thiện về thể chất. Ngoài ra khi phân không được đào thải ra ngoài, các chất độc trong phân có thể xâm nhập trở lại qua đường tiêu hóa và gây hại cho trẻ. Đối với những trẻ ăn dặm và dùng sữa ngoài thì lượng phân tạo thành nhiều hơn, khi bị táo bón, trẻ giảm đại tiện làm phân tích tụ trong đại tràng có thể gây phình đại tràng. Phân cứng, trẻ đại tiện phải rặn nhiều có thể gây tổn thương vùng hậu môn chảy máu, nếu kéo dài có thể gây bệnh trĩ. Giải pháp chữa táo bón cho trẻ sơ sinh Khi xác định trẻ sơ sinh bị táo bón, cha mẹ không nên lo lắng mà cần bình tĩnh để có những biện pháp phù hợp, không nên vội vàng đã thụt tháo cho trẻ vì nếu quá lạm dụng sẽ làm trẻ quen và không tự đi, thậm trí có thể gây tổn thương hậu môn của trẻ nếu thụt không khéo. Đồng thời không nên vội vàng cho trẻ uống thuốc xổ, thuốc nhuận tràng vì có nhiều loại không được dùng cho trẻ sơ sinh vì có nhiều tác dụng phụ gây hại cho trẻ. Trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn: 1. Điều chỉnh từ mẹ: Nếu mẹ gặp tính trạng táo bón cần điều chỉnh bằng tăng cường uống nước, ăn nhiều rau xanh và các thứ có tác dụng nhuận tràng như khoai lang, mùng tơi, mang tây… hoặc uống chất xơ hòa tan Natufib dạng đóng túi, loại chuyên dụng giải quyết tình trạng táo bón cho phụ nữ có thai, cho con bú và trẻ nhỏ. Mẹ cũng cần hạn chế tối đa các thực phẩm cay nóng, tăng cường cho bé bú giúp lượng phân tạo thành lớn hơn, bé sẽ đại tiện dễ dàng hơn. 2. “Xi” cho bé đại tiện: Mẹ đừng lo trẻ không biết gì, nên xi cho trẻ vào buổi sáng sau khi trẻ ăn xong một lúc. Việc mẹ xi sẽ giúp bé dần hình thành phản xạ muốn đi đại tiện và đúng giờ đấy mẹ xi bé sẽ có thể đại tiện được. 3. Xoa bụng cho bé: Đặt lòng bàn tay vào bụng của bé, xoa nhẹ nhàng ngược chiều kim đồng hồ từ trong ra ngoài. Mỗi lần xoa cho bé khoảng 10 - 15 phút, nên kết hợp với lúc xi bé đại tiện, không xoa lúc bé ăn no mà cần chờ bé ăn xong khoảng 30 phút mới thực hiện. 4. Di chuyển chân cho bé: Cho bé nằm ngửa, cầm hai chân của bé và di chuyển lên xuống như động tác đạp xe. Giống như xoa bụng cần thực hiện 10-15 phút sau khi bé ăn khoảng 30 phút. 5. Cho bé tắm ấm: Có thể để bé thư giãn trong bồn-chậu một chút để phân di chuyển dễ dàng hơn, đồng thời bạn cũng xoa bóp nhẹ vùng bụng cho bé. Khi tắm xong cần lau khô ngay tránh bị lạnh cho bé, có thể xoa một chút kem hoặc dầu jelly (Vaseline) xung quanh bên ngoài của hậu môn bé. Trẻ ăn rặm và uống sữa ngoài Ngoài những biện pháp điều chỉnh giống trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn như xoa bụng, chuyển chân, tắm ấm, hay tập đại tiện đúng giờ thì để chữa táo bón cho trẻ hiệu quả hơn cần chú ý thêm một số biện pháp sau. 1. Xem lại hộp sữa trẻ đang sử dụng: Bạn có thể thay thế loại sữa khác có đủ các chất dinh dưỡng cần thiết và phù hợp với trẻ hơn. Nếu sữa có thêm thành phần chất xơ Fructooligosaccharide (FOS) sẽ là tốt giúp trẻ hạn chế táo bón. Ngoài ra cần pha sữa đúng như quy định của nhà sản xuất ghi trên vỏ hộp chưa, không được pha đặc hơn hay loãng ra. 2. Cho trẻ uống thêm nước: Cần cung cấp đủ nước cho trẻ, nhất là với trẻ vận động nhiều hoặc do thời tiết khô hạn, nóng bức làm trẻ mất nhiều nước do toát mồ hôi. Việc cung cấp đủ nước giúp phân mềm và ít bị táo bón hơn. 3. Bổ sung thêm chất xơ: Chất xơ có nhiều trong các loại rau củ quả như khoai lang, mồng tơi, rau diếp xoăn, măng tây, quả lê, mận… Cần thay đổi đa dạng các loại rau trong bữa ăn hàng ngày để trẻ không thấy chán hoặc nên xay toàn bộ quả, hay làm sinh tố để trẻ có thêm lượng nước cần thiết. 4. Sử dụng chất xơ đóng túi: Natufib Cha mẹ đã quá quen với tên sản phẩm Natufib-chất xơ hòa tan đóng túi chữa táo bón cho trẻ, đây là một sản phẩm thân thuộc được nhiều người giới thiệu cho nhau khi thấy con bị táo bón. Phòng chống táo bón cho trẻ sơ sinh Đối với trẻ đang bú sữa mẹ hoàn toàn, mẹ cần tránh ăn đồ cay nóng, thường xuyên ăn các loại rau củ quả mát, đặc biệt cần tránh bị táo bón, nếu gặp táo bón cần dùng Natufib để giải quyết táo bón. Đối với trẻ đã ăn dặm thì cần cho uống tăng cường nước hàng ngày, bổ sung chất xơ từ rau xanh và các loại hoa quả tươi. Nên thay đổi các loại rau củ quả khác nhau để trẻ không thấy chán, tốt nhất cho trẻ uống sinh tố trái cây được xay toàn bộ quả. Nếu có điều kiện kinh tế có thể bổ sung Natufib hàng ngày cho trẻ cũng rất tốt. Ngoài ra cần thường xuyên cho trẻ vui chơi, vận động, tập cho trẻ có thói quen đại tiện bằng việc mẹ cần xi cho trẻ vào thời điểm nhất định. Dược sĩ: Trần Thành Tư vấn táo bón trẻ sơ sinh:091.584.6686
Ngày trươc con em cung táo bón nhiều lắm nhưng từ ngày em chịu khó cho con ăn rau, uống nhiều nước là con không bị nữa. em đọc sách cho con về việc nen ăn nhiều rau và uống nhiều nước nên con tăm tắp làm theo ạ
Chuẩn luôn, được thế là tốt nhất rồi. Con chịu ăn rau, uống nước và hoa quả thì nguy cơ táo bón sẽ đỡ hẳn. Sợ nhất là con không chịu ăn đó. Mùa hè tới rồi, con sẽ hoạt động và đổ mồ hôi nhiều, nguy cơ táo bón sẽ tăng, bạn cho con uống thêm nhiều nước vào nhé
TÁO BÓN Ở TRẺ LÀM TĂNG CHỨNG ĐÁI DẦM Sau khi nghiên cứu ở 30 trẻ em đang điều trị bệnh đái dầm, nhóm chuyên gia Trung tâm y học Baptist North Carolina, Mỹ (MCN), phát hiện thấy táo bón là một trong những lý do làm tăng bệnh đái dầm ở trẻ nhỏ và sau 3 tháng điều trị bằng thuốc nhuận tràng, 25 trong số này đã khỏi bệnh. Liên quan đến đề này, Viện hàn lâm Bệnh tâm thần trẻ em của Mỹ cho biết, tại quốc gia này hiện có khoảng 15% số trẻ em trên 3 tuổi mắc tật đái dầm, trong đó các bé trai có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn. Phần lớn nhóm mắc bệnh thường có lượng phân trong trực tràng nhiều hơn so với những em không mắc bệnh. Trong nghiên cứu của MCN có 19 bé trai, 11 bé gái tuổi từ 5 – 15 tuổi, đều đang được điều trị, tất cả được chụp X-quang. Kết quả, phân trong trực tràng của những bé này nhiều hơn so với những em không mắc bệnh. Trước nghiên cứu này, người ta cũng phát hiện thấy hiện tượng trên song không biết cách điều trị, chỉ dùng chất làm mềm phân để giúp trẻ đi đại tiện dễ dàng chứ không dùng thuốc nhuận tràng. Theo TS. Steve Hodges, người chủ trì nghiên cứu, ngoài táo bón, còn có nhiều nguyên nhân khác, vì vậy nhóm đề tài đang tiếp tục nghiên cứu để tìm ra thủ phạm đích thực và thuốc đặc trị. Tuy nhiên, khi trẻ mắc bệnh không nên cấm uống nước mà phải bổ sung nước nhiều hơn nhằm hạn chế tình trạng mất nước và không làm cho tình trạng táo bón thêm trầm trọng
Làm sao để biết mình có bị táo bón hay không, tình trạng táo bón nặng nhẹ thế nào? Có cần phải điều trị hay không? Chỉ cần 30s với một vài phép cộng lớp 2, bạn đã có một kết quả như ý. Cùng xem nhé Bé nhà mình mấy điểm rồi?
5 GIẢI PHÁP CHỮA TÁO BÓN KHÔNG CẦN THUỐC Thời tiết hanh khô làm đẩy nhanh quá trình mất nước của cơ thể, từ đó làm giảm độ “trơn” của hệ tiêu hóa, dẫn đến táo bón. Thay vì dùng thuốc hay các biện pháp trị táp bón bằng tân dược, hãy tham khảo những gợi ý sau đây: Uống nhiều nước và ăn nhiều hoa quả Cách hiệu quả nhất để phòng ngừa quá trình mất nước cho cơ thể khi thời tiết hanh khô đó là uống nhiều nước. Trung bình mỗi ngày, lượng nước bốc hơi qua da ít nhất là 600ml, và qua đường thở (mũi) là 300ml. Do vậy, việc bổ sung nước ầy đủ mỗi ngày sẽ giúp duy trì tốt hoạt động của hệ hô hấp và tiêu hóa. Ngoài việc uống nước trực tiếp, hãy tăng cường rau xanh và hoa quả trong các bữa ăn hàng ngày. Rau xanh chứa nhiều chất xơ và nước, có tác dụng tốt trong việc nhuận tràng, tăng cường tiêu hóa. Chuối, táo, thanh long, khoai lang... là những thực phẩm “vàng” trị táo bón vì chúng chứa nhiều chất xơ và các enzym kích thích tiêu hóa. Đi vệ sinh đúng giờ Hãy rèn luyện thói quen này càng sớm càng tốt. Việc đi vệ sinh đúng giờ sẽ tạo “nếp” cho não bộ và tăng cường sự ổn định trong hoạt động co bóp của ruột cũng như đại tràng. Bạn tuyệt đối không nên “nhịn” đi đại tiện vì điều này sẽ làm tăng áp lực lên đại tràng, lâu ngày sẽ làm mất cảm giác cũng như độ nhạy cảm của não bộ đối với việc đại tiện. Chất thải tích lâu ngày trong đại tràng sẽ trở nên khô cứng, làm cho việc đại tiện trở nên khó khăn hơn. Giảm stress Bệnh táo bón có liên quan trực tiếp tới trạng thái tinh thần của cơ thể. Lo lắng, căng thẳng dài ngày sẽ ảnh hưởng tới tuần hoàn máu, từ đó ảnh hưởng lớn tới hoạt động của các cơ quan trong đó có hệ tiêu hóa và bài tiết, và cụ thể là làm giảm nhu động ruột trong việc chuyển hóa thức ăn. Do vậy, bạn hãy rèn luyện cho mình một thói quen sống khoa học để cơ thể bạn được nghỉ ngơi 1 chác hợp lý, giảm thiểu lo lắng và căng thẳng. Tập thể dục Tăng cường vận động, thể dục thể thao giúp tăng cường lưu thông máu trong cơ thể,làm hệ tiêu hóa được hoạt động trơn tru và hiệu quả. Các bài tập thể dục nhẹ nhàng sẽ là sự lựa chọn lý tưởng cho cơ thể trong vệc điều trị táo bón. Ngoài ra, bạn cũng nên từ bỏ thói quen ngồi quá lâu trong thời gian đại tiện, đặc biệt là khi ngồi xổm vì tư thế ngồi này gây áp lực lớn lên cá tĩnh mạch, lâu ngày có thể gây bệnh trĩ và táo bón. Dưỡng phổi Thời tiết hanh khô làm tăng cảm giác khô ở vùng mũi, miệng và họng, từ đó ảnh hưởng tới hoạt động của các cơ quan hô hấp. Theo Đông y thì phổi có liên quan trực tiếp tới đại tràng và được ví như một "mối quan hệ trong ngoài tương thích". Do vậy, những tổn thương dù là nhỏ ở phổi cũng làm hạn chế hoạt động của nhu động của đại tràng, dẫn tới hiện tượng táo bón. Gợi ý: Luôn giữ ấm cho phổi, tăng cường bổ sung các thực phẩm như: cà chua, tỏi, táo, cá và các thực phẩm chứa nhiều vitamin A, E khác.
Bé nhà m lười ăn rau lắm, được cái siêng ăn hoa quả bù lại. Nhưng thỉnh thoảng cũng bị táo hoặc đi phân sống, mình cho bé uống men Lactomin plus của HQ. Có mn dùng men này ko? Mình cho bé uống thì thấy mau khỏi, nhưng ko biết dùng như vậy có ảnh hưởng gì không?
Bé bị rối loạn tiêu hóa, phân sống, đi ngoài thì dùng men này được. Còn men này k đặc trị táo bón mẹ nó nhé. Mẹ nó dùng men này được đó Còn nếu con bị táo bón thì có thể dùng chất xơ hòa tan để bổ sung cho con nha
XỬ TRÍ PHÌNH ĐẠI TRÀNG BẨM SINH Ở TRẺ - NGUYÊN NHÂN LỚN GÂY TÁO BÓN Ở TRẺ Phình đại tràng(Hirschsprung) là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng. Là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột ở trẻ sơ sinh. Tần suất thường gặp là khoảng 1/5.000 trẻ sơ sinh, trẻ nam chiếm 70 - 80%. Để điều trị phình đại tràng, nhất thiết phải phẫu thuật. Không nhiều bệnh viện thực hiện được loại phẫu thuật này, nhất là đối với trẻ sơ sinh vốn có những yêu cầu cao về gây mê hồi sức. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng. 1. Nguyên nhân do đâu? Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra bệnh phình đại tràng bẩm sinh và bệnh có tính chất di truyền. Do trong thời kỳ bào thai, sự phát triển của ống tiêu hóa theo hướng từ trên xuống dưới và cùng với nó là sự phát triển của hệ thống thần kinh chi phối cho ruột. Hệ thống thần kinh này nhận cảm giác có thức ăn hay phân trong lòng ruột, rồi chuyển đến cơ ở thành ruột thông qua các hạch ở hai đám rối thần kinh mang tên là Aubach và Meissner. Nhờ vậy, khi trẻ sinh ra và lớn lên, ruột có được nhu động giúp cho trẻ đi cầu bình thường. Trong quá trình phát triển này, nếu các hạch ở hai đám rối thần kinh đó không có, ruột của trẻ sẽ không co bóp và vì vậy làm cho trẻ không đi đại tiện được. 2. Dấu hiệu nhận biết trẻ phình đại tràng Những trẻ mắc chứng phình đại tràng thường có các dấu hiệu nhận biết đặc trưng như táo bón, nhiều trẻ không tự đại tiện được mà phải thụt tháo thường xuyên, bụng trướng, gầy sút, kém ăn, suy dinh dưỡng. Thông thường, ở trẻ mới sinh, bụng trướng căng, không đi phân su sau hơn 24 giờ hoặc chỉ đại tiện khi dùng ống thông đưa vào hậu môn kích thích. Nếu được kích thích hậu môn, trẻ ra nhiều phân. Ngoài ra, do bụng trướng căng nên trẻ nôn nhiều. Ở trẻ lớn trên 1 tuổi có biểu hiện táo bón kéo dài nhiều kèm dấu hiệu “tháo cống” và bụng trướng thì cần nghi ngờ bệnh phình đại tràng bẩm sinh và đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay. Tuy nhiên, không phải bất cứ trẻ nào sau khi sinh 24 giờ không đại tiện được đều là bị phình đại tràng bẩm sinh vì có thể trẻ đó bị dị dạng hậu môn bẩm sinh cũng không đại tiện được. 3. Chẩn đoán cách nào phình đại tràng? Khi có biểu hiện nghi ngờ, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân chụp Xquang, khi đó, trên phim không chuẩn bị có hình ảnh tắc ruột thấp, đại tràng giãn nhiều hơi, ở trẻ lớn có hình ảnh u phân lấm tấm ở hố chậu. Chụp đại tràng có cản quang bằng baryt cho hình ảnh đại tràng sigma giãn to, trực tràng teo nhỏ, giữa là đại tràng trung gian giống như hình cái phễu hoặc hình đuôi lợn. Ngoài ra còn có các hình ảnh phụ khác như đại tràng dài ra, thuốc ngấm không đều ở đoạn vô hạch, thuốc lưu lại trong đại tràng trên 24 giờ. Chụp đại tràng có cản quang là xét nghiệm cơ bản giúp chẩn đoán xác định bệnh Hirschsprung với tỷ lệ chính xác là 85%. Xét nghiệm này không có giá trị chẩn đoán trong trường hợp vô hạch toàn bộ đại tràng, vô hạch cực ngắn hoặc trên những bệnh nhi đã được làm hậu môn nhân tạo. Các phương pháp khác như: sinh thiết trực tràng qua đường hậu môn, hút sinh thiết cho kết quả vắng mặt các tế bào hạch phó giao cảm ở đám rối thần kinh Meissner Auerbach. Xét nghiệm giải phẫu bệnh cho tỷ lệ chính xác 95 - 100%; đo áp lực bóng trực tràng - hậu môn cho kết quả không thấy có hiện tượng chun giãn của cơ thắt trong, xét nghiệm này thường chỉ áp dụng được ở trẻ sơ sinh từ ngày thứ 12 trở đi. Độ chính xác của phương pháp này khá cao từ 85 - 100%. 4. Lời khuyên của bác sĩ Tùy vào tình trạng và mức độ của bệnh mà các bác sĩ sẽ có hướng điều trị cụ thể, nếu ở mức độ nhẹ, các bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kết hợp với chế độ nuôi dưỡng. Tuy nhiên, bệnh không được triệt để. Phương pháp duy nhất giúp trẻ khỏi bệnh là cắt bỏ đoạn trực - đại tràng vô hạch, nối đầu đại tràng lành với ống hậu môn. Thời điểm phẫu thuật tùy thuộc vào lúc phát hiện và mức độ nặng nhẹ của bệnh, có hay chưa có biến chứng, tình trạng chung của trẻ... Hiện nay, khi mắc, bệnh nhân sẽ được áp dụng phương pháp phẫu thuật Pullthrough chỉ cần phẫu thuật một lần và được thực hiện trong hậu môn nên không để lại sẹo cho trẻ, có thể áp dụng phẫu thuật cho trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi. Đối với những trẻ bị bệnh nặng, đoạn vô hạch dài có thể kết hợp với mổ nội soi ở ổ bụng (phương pháp này trước đây chỉ áp dụng cho người lớn). Để việc điều trị đạt kết quả hơn, các bậc cha mẹ nên kết hợp tạo cho con thói quen ăn nhiều chất xơ, uống nhiều nước, tập thói quen đi cầu đúng giờ hằng ngày. Khi thấy bé có biểu hiện táo bón và táo bón kéo dài kèm theo tiêu chảy bất thường, cần đưa con đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời. Khi mắc bệnh phình đại tràng, các chức năng của cơ thể rối loạn hoàn toàn. Thần kinh bị nhiễm độc, máu không được tạo ra, cơ thể suy dinh dưỡng, chất độc tích tụ ngày một nhiều. Ðến một mức độ nào đó, cơ thể của trẻ không thể phát triển (chậm lớn, suy dinh dưỡng...). Trong những trường hợp biến chứng, táo bón kéo dài, phân tích tụ lâu ngày bị cứng lại không thể cho ra ngoài được gây tắc ruột. Nếu không được điều trị, sẽ có thể gây viêm phúc mạc và tử vong. BS. Nguyễn Văn Long
Mình cho con uống loại ống nhựa tên là Phan tả diệp, thấy cháu đi ngoài dễ hơn. Sau đó mình cho cháu uống Jobee tăng cường chất xơ, thấy con không còn bị táo bón nữa.
Tại sao trẻ dùng sữa ngoài lại dễ bị táo bón? 1. Pha sữa quá đặc hoặc quá loãng, Pha sữa với nước cơm, nước cháo, nước trái cây 2. Khi lượng sữa bé uống hàng ngày chưa đủ, lượng phân táo thành ít, khó tạo kích thích đẩy phân ra ngoài, bé đại tiện khó hơn. 3. Mỗi trẻ phù hợp với những loại sữa công thức nhất định, vì vậy sữa hộp không phù hợp dễ gây táo bón cho trẻ.
