Liệu có đủ sữa cho con bú không là điều các mẹ đang cho con bú rất băn khoăn, nhất là những người lần đầu tiên làm mẹ. Những biểu hiện nào cho thấy bé bú đủ hay thiếu sữa? Làm thế nào để biết em bé bú đủ sữa? Đây là một điều băn khoăn phổ biến của các bà mẹ khi mới cho con bú vì họ muốn chắc chắn rằng em bé sẽ nhận được đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết. Phần lớn các bà mẹ đều có thể tiết đủ sữa cho con bú, tuy nhiên cũng có một số trường hợp mẹ không đủ sữa cho bé. Nếu tình trạng này không được giải quyết, bé có thể bị mất nước và chậm lớn, hai tình huống này hiếm gặp nhưng khá nghiêm trọng. Nếu gặp trường hợp như thế mẹ có thể tham khảo những dược liệu giúp mẹ dồi dào sữa sau sinh hoặc các sản phẩm săn chắc ngực tăng sữa bú và các kinh nghiệm giúp mẹ gọi sữa về sau sinh .Trong trường hợp mẹ bị tắc tia sữa hãy tham khảo những cách trị tắc tia sữa sau sinh hiệu quả . Lượng sữa mẹ không thể đo được chính xác nếu không sử dụng thiết bị phức tạp, do đó, điều quan trọng là bạn cần biết cách nhận ra em bé có đủ sữa bú hay không. Dưới đây là một số hướng dẫn giúp bạn đánh giá lượng sữa mà em bé bú. – Bạn sẽ “xuống sữa” vào khoảng 2-5 ngày sau khi sinh em bé. Khi mới sinh, em bé vẫn còn lượng nước dư thừa tích trữ trong các mô cơ thể và chúng sẽ được bài tiết ra ngoài trong vòng 48 giờ đầu tiên. Trung bình, em bé sẽ mất đi khoảng 200g trọng lượng. Vào thời gian này, thận còn non nớt của bé chưa xử lý được một lượng chất lỏng lớn. Một lượng nhỏ sữa non (sữa rất đặc, màu vàng tiết ra trước khi mẹ chính thức xuống sữa) rất hoàn hảo cho hệ tiêu hóa của bé, ngoài ra nó còn cung cấp cho bé những kháng thể quan trọng. Trong suốt 24 giờ đầu sau khi sinh, mẹ thường tiết ra 37ml sữa non, em bé sẽ bú khoảng 7-14ml mỗi lần. Thông thường vào ngày thứ hai hoặc thứ ba, hai bầu vú của bạn sẽ bắt đầu cảm thấy “khác biệt”: ấm lên, căng và nặng hơn. Sữa sẽ bắt đầu thay đổi vào thời điểm này – một sự kết hợp giữa sữa non và sữa trưởng thành, màu hơi vàng. Nếu bạn không cảm thấy những thay đổi đó và em bé có vẻ bị đói sau khi được cho bú, hãy tham khảo ý kiến tư vấn của bác sĩ và đo cân nặng của bé. – Chừng nào sữa còn ở bên trong, bạn sẽ có cảm giác căng hai bầu vú. Do đó sau khi bé bú, bạn sẽ thấy nhẹ nhàng hơn. Bạn có thể thấy sữa nhỏ giọt hoặc vọt ra từ một bên vú trong khi em bé đang bú ở bên còn lại. Đây là dấu hiệu bạn đang xuống sữa – sữa xuống ở cả hai bên vú cùng một lúc. Bạn có thể có hoặc không cảm thấy khác biệt khi xuống sữa. Một số bà mẹ rất nhạy cảm, có cảm giác vú đau nhói, co chặt hoặc rần rần như kiến bò khi sữa chuẩn bị tiết ra. Cũng có những người không nhận ra bất kỳ sự khác biệt nào và một số chỉ nhận ra sau khi đã cho con bú được vài tuần. – Em bé nên bám vào bạn và bú nhịp nhàng trong khoảng 10-15 phút mỗi vú. Thỉnh thoảng bé có thể ngừng lại giữa chừng nhưng sẽ bú rất mạnh trong suốt thời gian cho bú. Nếu mẹ nhiều sữa, bé sẽ tỏ ra thoải mái và hài lòng sau khi bú và thường ngủ thiếp đi ở bên vú thứ hai. Bạn nên cố gắng cân bằng thời gian bú giữa hai bên vú. Nếu em bé buồn ngủ, cho bé bú 5 phút mỗi bên vú sẽ tốt hơn là bú 10 phút ở một bên. Bạn nên nghe thấy tiếng bé nuốt đều đặn trong khi đang bú. – Em bé nên bú ít nhất 8 lần trong 24 giờ. Nhiều trẻ sơ sinh sẽ bú tới 10-12 lần hoặc nhiều hơn, tính cả những lần bú dài và bú qua loa. Các lần bú của bé cách nhau 1.5-3 giờ trong ngày và 4 giờ vào đêm rất có lợi cho các cặp đôi đang có con bú. Bạn đừng mong đợi em bé sẽ bú cách nhau mỗi 4 giờ trong cả ngày – thường thì bé sẽ không đủ cân nặng nếu bú theo cách đó. Có thể bạn sẽ phải đánh thức em bé để cho chúng ăn – trẻ sơ sinh thường không đòi ăn đủ thường xuyên, đặc biệt trong tuần thứ nhất hoặc thứ hai sau khi chào đời. – Theo dõi mức độ làm ướt tã và đi tiêu của em bé. Ngoài việc đo cân nặng, có lẽ đây là những chỉ thị tốt nhất về lượng sữa mà em bé bú vào. Trong 2 ngày đầu tiên, có thể bé chỉ làm ướt tã 1-2 lần một ngày, bởi vì bé đang bú sữa non. Sau khi mẹ xuống sữa, bé sẽ làm ướt tã vải 6-8 lần trong 24 giờ (hoặc 5-6 lần nếu dùng bỉm – vì bỉm có thể chứa được nhiều chất lỏng hơn tã vải). Nếu sử dụng loại bỉm siêu thấm, đôi khi có thể khó xác định xem bề mặt bỉm có ướt hay không, bạn có thể đặt một chút giấy vệ sinh lên đó để chắc chắn. Nước tiểu của bé nên có màu nhạt hoặc không màu, mùi nhẹ. Nước tiểu sậm màu và đặc thì có nguy cơ cao là em bé đang bú không đủ sữa. Trong 2 ngày đầu tiên sau khi sinh, em bé sẽ đi phân su có màu tối, phân này đã lưu trong cơ thể bé từ trước khi sinh. Trong vòng 1-2 ngày sau khi bú sữa, phân của bé sẽ thay đổi cả màu sắc và độ đặc. Phân mới chuyển tiếp có thể có màu hơi nâu hoặc xanh lục, lỏng và chưa thành hình. Khi được 4-5 ngày tuổi, bé sẽ có “phân sữa”: màu vàng và hơi rời rạc. Bé sẽ đi tiêu ít nhất 2-5 lần trong 24 giờ, và có thể đi sau mỗi lần bé bú trong tuần đầu tiên. Nếu bé đi ít thường xuyên hơn, điều này có thể là biểu hiện của việc em bé đang không bú đủ sữa. Bé sẽ đi tiêu ít hơn khi được một tháng tuổi. Trên thực tế, thường thì bé không đi tiêu cách ngày, cả về sau này. Khi đã ăn được bột, tức là bé được chừng khoảng 6 tháng, bé sẽ đi tiêu khá thường xuyên trở lại và ít nhất là một lần mỗi ngày. – Cách duy nhất để chắc chắn rằng bé có bú đủ sữa là kiểm tra cân nặng của bé thường xuyên. Nhớ rằng nếu bé giảm 5-7% cân nặng trong vòng 2 ngày đầu tiên là bình thường (nếu cân nặng của bé giảm gần hoặc quá 10% thì bạn cần lưu tâm). Điều này có nghĩa là trung bình bé sẽ giảm khoảng 200g (bé càng nặng thì có thể giảm càng nhiều). Hầu hết các bé sẽ lấy lại trọng lượng sơ sinh trong vòng 2-3 tuần. Nếu sữa mẹ tốt, em bé có thể lấy lại cân nặng sau 10 ngày. Bạn cần hỏi cân nặng của bé ngay khi rời viện, bởi vì đó là con số để bạn bắt đầu tính cân nặng cho bé, không phải từ cân nặng khi bé vừa sinh ra. Một hướng dẫn để bạn tham khảo là: Trong tháng đầu tiên, em bé sẽ tăng 140-280g một tuần; trong tháng 2 và 3, bé sẽ tăng 140-225g mỗi tuần; trong tháng 3-6, bé sẽ tăng 70- 128g một tuần, và từ 6 – 12 tháng, bé tăng 28-85g một tuần. Các bà mẹ nên kiểm tra cân nặng cho bé khi được khoảng 1 tuần – vào thời điểm này, sữa mẹ đã xuống, em bé có phân và nước tiểu tốt, bé đang tăng cân, và những khó khăn về việc cho con bú có thể được giải quyết. Thông tin thu được rất đáng giá – hoặc là bạn sẽ biết việc cho bú đang diễn ra tốt và có thể an tâm, hoặc là bạn sẽ nhận ra các vấn đề và tìm cách khắc phục trước khi một trục trặc tưởng chừng rất nhỏ có thể phát triển thành vấn đề lớn. – Hầu hết các bà mẹ bị đau núm vú trong suốt những ngày đầu tiên cho con bú. Sự khó chịu thường nhiều hơn khi em bé mới bú và sẽ giảm dần trong quá trình bé bú. Nếu đau nhiều, kéo dài trong suốt thời gian cho bú, núm vú nứt hoặc chảy máu, hoặc vết đau dai dẳng trên một tuần, tức là có thể em bé không bú đúng cách. Điều này không chỉ khiến bạn cực kì khó chịu, mà còn làm cho em bé không bú được đủ sữa. Kiểm tra cân nặng của bé và tham khảo ý kiến của bác sĩ để đánh giá kỹ thuật cho con bú của bạn. Các vấn đề về cách bú mẹ thường được dễ dàng điều chỉnh. Dấu hiệu cảnh báo bé không bú đủ sữa Theo dõi các dấu hiệu này nếu bạn quan tâm về lượng sữa bé bú: – Em bé liên tục giảm cân: Nếu em bé không bắt đầu lấy lại trọng lượng khi mới sinh sau 5 ngày, hoặc nếu sau thời điểm đó bé bắt đầu giảm cân thay vì tăng, hãy trao đổi ngay với bác sĩ. – Khi được hơn 5 ngày tuổi, bé làm ướt ít hơn 8 tã vải (hoặc 6 bỉm) trong 24 giờ; phân bé ít và tối màu. – Nước tiểu của bé rất sẫm màu: Nước tiểu có màu nhạt hoặc trong tức là bé đã nhận đủ lượng nước, nếu đậm hơn có thể là một dấu hiệu cho thấy bé thiếu nước. – Bé quấy khóc hoặc ngủ lịm đi trong nhiều giờ. Bé có thể buồn ngủ ngay khi bạn cho bé bú nhưng quấy khóc khi bạn đặt bé xuống. – Việc cho bú luôn mất nhiều hơn một giờ và em bé có vẻ chưa thỏa mãn. – Bầu vú của bạn không thấy dễ chịu hơn sau khi bú. – Bạn ít nghe thấy bé nuốt trong khi bú. (Tuy nhiên, một số trẻ bú khá yên tĩnh, do đó, nếu tất cả các dấu hiệu khác là tích cực, bạn không cần lo lắng về điều này!) Nếu bạn lo ngại em bé không bú đủ sữa, đừng ngần ngại gọi cho bác sĩ. Thông thường, bác sĩ sẽ quan sát cách bạn cho em bé bú và đưa ra những lời khuyên giá trị để bạn có thể cho con bú thành công. Em bé thường bú bao nhiêu lần một ngày? Số lần bú trong ngày dao động khá lớn giữa các bé. Một số trẻ thích bú suốt – không chỉ vì đói mà còn để có cảm giác an toàn – trong khi những trẻ khác chỉ bú khi dạ dày mách bảo chúng. Dưới đây là những thông tin phổ biến nhất về số lần bú của các bé: Trong tháng đầu tiên, bé có thể đòi bú mỗi 2-3 giờ hay 8-12 lần trong 24 giờ. Điều này có vẻ như rất nhiều và làm cho bạn băn khoăn xem liệu bé có bú đủ sữa trong mỗi lần hay không – nhưng hãy nhớ rằng, em bé mới sinh của bạn có một cái dạ dày bé xíu và cần làm đầy thường xuyên. Bé có thể bú 8-9 lần một ngày trong tháng thứ hai, 7-8 lần một ngày trong tháng thứ ba, và sau đó bắt đầu bú thường xuyên hơn trong tháng thứ tư – nhưng trong thời gian ngắn hơn khi bé trở nên hiếu động và dễ xao nhãng. Sau 4 tháng, bé sẽ bắt đầu giảm tần số bú một lần nữa. Khi được 6 tháng, hầu như bé chỉ bú 5-6 lần trong 24 giờ, và lúc đó bé có thể trì hoãn khi bú cho đến khi bạn thúc giục bé. Nếu vắt sữa ra bình cho bé bú thì cần bao nhiêu? Nếu bạn định vắt sữa cho em bé, bạn có thể làm theo những hướng dẫn dưới đây để biết lượng sữa bé cần: Cho đến một tháng tuổi, hầu hết các bé sẽ cần 2,5-3 ounce (70-85g) sữa mẹ trong bình, cho ăn khoảng 8 lần một ngày, tức là 20-24 ounce (560-690g) trong 24 giờ. Sau đó, lượng sữa mẹ trung bình cho đến khi 6 tháng tuổi là khoảng 26-28 ounce (735-795g) mỗi ngày, chia thành 6-8 lần cho bú. Nếu bé bắt đầu ăn bột sớm hơn 6 tháng, lượng sữa cho bé bú sẽ giảm. Hãy nhớ rằng đây chỉ là những hướng dẫn đơn giản – không có nghĩa là bạn cần phải cố gắng để cho em bé ăn 795g sữa mỗi ngày nếu em bé không muốn. “Đừng kìm em bé nếu bé vẫn có vẻ đói” – bác sĩ tư vấn về việc cho con bú Jan Barger nói, “nhưng cũng đừng cố nhồi nhét cho bé bởi vì bạn nghĩ rằng bé phải bú hết một lượng sữa nhất định.” Barger nói rằng việc cho bé bú bình (sữa bột hoặc sữa mẹ) rất dễ khiến bé ăn quá nhiều. Một em bé bú mẹ có thể thoải mái bú một lượng sữa tối thiểu hoặc vừa đủ để làm dịu cơn khát của mình nhưng một em bé bú bình không dễ dàng có được lựa chọn đó. Mặc dù chỉ muốn bú một ít sữa nhưng khi bú bình, bé thường sẽ bú lên nhiều hơn do tốc độ dòng chảy của bình và thực tế là bé rất khó để có thể ngừng bú. Để giúp con bạn nhận được lượng sữa vừa đủ, hãy cho bé bú từ từ và thỉnh thoảng ngừng lại một lát để bé có cơ hội cho bạn biết khi nào bé đã bú đủ. Trên thực tế, nếu em bé có vẻ nuốt sữa rất nhanh, hãy giúp bé bắt kịp nhịp thở bằng cách ngừng một chút khoảng mỗi 10 lần mút. Điều này đặc biệt quan trọng trong suốt 2 tháng đầu, cho đến khi bé học được cách tự giữ nhịp bú thích hợp. Hầu hết trẻ từ 7-11 tháng tuổi cần ăn bột 2-3 lần/ngày, cộng với ít đồ ăn nhẹ, cùng với 4-5 lần bú sữa mẹ một ngày. Thường cho trẻ sơ sinh bú sữa mẹ ít đi khi tăng lượng bột. Khi được một tuổi, bé có thể bú sữa ngoài hoàn toàn. Hãy nhớ rằng mặc dù sữa bột tốt cho bé nhưng bạn cũng không nên lạm dụng nó, nếu không bạn sẽ làm giảm sự thèm ăn của bé với các loại thực phẩm bổ dưỡng khác. Bú bình 450-680g/ngày là ổn. Và tất nhiên, bạn có thể tiếp tục cho bé bú sau một năm nếu bạn và em bé muốn. Mặc dù con bạn sẽ nhận được hầu hết các chất dinh dưỡng cần thiết từ thức ăn rắn, sữa mẹ vẫn cung cấp calo, các kháng thể có giá trị, vitamin và các enzym cho bé.
đúng đó, mẹ hơi mất công một chút nhưng bé ăn ngon miệng thì cũng tốt. Kích thích tiêu hóa khi bé ăn ngon miệng mà
Dù là phương pháp nào cũng đòi hỏi mẹ phải kiên trì mới thành công được. Nhất là vào giai đoạn biếng ăn sinh lý, càng phải nhẫn nại hơn.
Hơn nữa là cũng phải xem con mình có chịu " phương thức" này không nữa, giai đoạn biếng ăn sinh lí là giai đoạn " khủng khiếp " của các mẹ luôn. Hy vọng sẽ sớm qua khi mình biết áp dụng một vài công thức nhỏ
Tìm hiểu chế độ dinh dưỡng cho trẻ sinh non cũng như trẻ nhẹ cân để các mẹ có cách chăm sóc tốt nhất cho con yêu của mình. Các bà mẹ trẻ nên hiểu một đầu rằng, với con trẻ sơ sinh thì cho dù sinh thiếu tháng hay đủ tháng thì nhu cầu về sữa mẹ là rất cần thiết. Sữa mẹ là sự tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Chính vì vậy mà nó được khuyến cáo là loại “thức ăn” hoàn hảo nhất cho các bé ngay từ khi mới lọt lòng hay trong những tháng đầu tiên mới chào đời. Song việc cho trẻ uống sữa mẹ như thế nào là hợp lí và những thời điểm nên cho uống với một liều lượng ra sao lại là sự cân nhắc về chế độ dinh dưỡng đúng đắn nhất mà các mẹ nên tìm hiểu để áp dụng cho bé yêu của mình. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chưa có một sữa công thức nào có thể đạt được các dưỡng chất có khả năng đề kháng như sữa mẹ. Đối với trẻ sinh thiếu tháng mà khả năng bú, nuốt và thở của trẻ chưa hoàn chỉnh nên trẻ bú không đạt hiệu quả hoàn toàn được. Do đó, sau khi trẻ bú mẹ cần cho ăn thêm bằng ống tiêm nhỏ giọt hoặc muỗng (thìa). Chế độ dinh dưỡng đối với trẻ sinh thiếu tháng Đối với trẻ thiếu tháng, mỗi lần cho bé ăn nên cho ăn cách khoảng 1 tiếng rưỡi đến 2 tiếng đồng hồ một lần và khoảng cách này sẽ được tăng khi trẻ lớn hơn: Trẻ 1,5kilo cách 1,5 tiếng. Trẻ 2 kilo cách 2 tiếng. Trẻ 3 kilo cách 3 tiếng. Với những trường hợp mẹ không đủ sữa cho bé bú thì nên cho trẻ ăn thêm sữa bột dành cho trẻ non tháng, lượng sữa chỉ nên cho khoảng 1/3 nhu cầu hàng ngày của trẻ và giảm dần đến khi mẹ đủ sữa hoàn toàn (ví dụ trẻ ăn 150ml sữa chỉ nên cho 50ml sữa bột). Tuyệt đối bạn không nên cho trẻ bú bình vì trẻ sẽ quen với bình sữa và từ chối bú mẹ, điều này sẽ làm cho việc nuôi con bằng sữa mẹ sẽ gặp vất vả và khó khăn. Khi trẻ được tròn 6 tháng tuổi sinh nên tập cho trẻ ăn dặm với nguyên tắc: Từ ít đến nhiều, từ mềm đến cứng, từ loãng đến đặc và theo dõi sự tiêu hóa của trẻ. Cách tính lượng sữa cho trẻ ăn hàng ngày Ngày đầu tiên sau sinh : 70 – 80 ml cho 1 kilo cân nặng lúc sinh, sau đó tăng 10ml mỗi ngày cho 1kg cân nặng nếu trẻ dung nạp sữa tốt (lưu ý chỉ tăng tối đa đến 200ml, không tăng thêm nữa). Ví dụ: Trẻ sinh 1500gr thì ngày đầu tiên sau sinh ta cho 80 x 1,5kg = 120ml, 120ml chia cho 12 cữ (tức cho ăn mỗi 2 giờ một lần) = 10ml cho mỗi cữ. Khi trẻ được 8 ngày tuổi :sẽ có lượng sữa tăng thêm là 70ml/kilo: (70ml thêm + 80ml ngày đầu = 150ml), ta tính theo công thức sau: Nếu 2 tiếng cho ăn một lần: (150ml x 1,5kg) / 12 cữ = 18ml(225 chia cho 12) Nếu 1,5 tiếng cho ăn một lần: (150ml x 1,5kg) / 16 cữ = 14ml Lợi ích của việc nuôi trẻ sinh non thiếu tháng bằng sữa mẹ 1. Lợi ích đối với con Nhiều chất dinh dưỡng hoàn hảo Các thành phần trong sữa mẹ được hấp thu dễ dàng, sử dụng có hiệu quả cao. Bảo vệ trẻ chống nhiễm khuẩn. Dễ tiêu hóa, ít gây táo bón. Tăng cường sự gắn bó sâu sắc giữa mẹ và con, giúp trẻ phát triển tâm sinh lí tốt. 2. Lợi ích đối với mẹ Giúp mẹ chậm có thai. Bảo vệ sức khỏe cho mẹ. Tiết kiệm được tiền mua sữa. 3. Những nguy hiểm của việc nuôi con bằng sữa nhân tạo (sữa bột) Ngăn cản sự gắn bó mẹ con. Dễ bị tiêu chảy và nhiễm khuẩn hô hấp. Dễ mắc chứng còi xương. Suy dinh dưỡng do thiếu vitamin A. Dễ bị dị ứng và không dung nạp sữa. Tăng nguy cơ mắc một số bệnh mãn tính. Tăng cân quá mức. Điểm thử nghiệm chỉ số thông minh thấp. Mẹ có thể sớm có thai trở lại. Mẹ tăng nguy cơ mắc chứng thiếu máu, ung thư vú và buồng trứng. Hướng dẫn cho trẻ bú mẹ Giữ đầu và thân trẻ phải cùng nằm trên một đường thẳng. Để mặt trẻ quay vào vú mẹ, mũi trẻ đối diện với núm vú. Ôm con sát người mẹ. Để đầu vú mẹ chạm vào môi con. Cho trẻ ngửi, liếm sữa mẹ. Chờ trẻ mở rộng môi, nhanh chóng đưa sát miệng con vào vú mẹ sao cho môi dưới của trẻ ngậm khít dưới núm vú mẹ, cằm trẻ phải chạm vào vú mẹ. Cách cho ăn bằng bơm tiêm Tư thế mẹ ngồi, một chân nâng cao hơn chân kia làm điểm tựa. Bế em bé, một tay giữ phần lưng và cổ, tạo tư thế dốc cao 30 độ. Tư thế bé cổ ngửa, đầu và thân nghiêng sang bên. Dùng bơm tiêm 1cc bơm từ từ sữa vào một bên má trẻ để trẻ nuốt dần Những kiến thức trên đây về chế độ dinh dưỡng cần thiết cho các bé nhẹ cân cũng như trẻ sinh non, chắc chắn sẽ mang đến cho các mẹ những kinh nghiệm bổ ích trong việc nuôi con khôn lớn. Thật sự với một bà mẹ thì việc mong con mình sinh ra sẽ được khỏe mạnh như những đứa trẻ bình thường là điều hiển nhiên nhưng một khi con trẻ của mình không may rơi vào tình trạng trên thì đừng vội lo lắng mà hãy cập nhật nhiều thông tin bổ ích để có chế độ bổ sung dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ ngay những tháng đầu tiên nhé.
Các loại vitamin nhóm B giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ quá trình tiêu hóa, vì vậy có liên quan mật thiết đến hệ tiêu hóa của trẻ. Đối với trẻ nhỏ, việc bổ sung đầy đủ vitamin nói chung và vitamin nhóm B nói riêng sẽ đảm bảo sự phát triển đều đặn và cân đối trong những năm tháng đầu đời. Vitamin nhóm B bao gồm các loại: B1, B2, B3, B5, B6, B7, B8, B9, B12. Nhìn chung, vitamin nhóm B đều có tác dụng hỗ trợ quá trình sản xuất năng lượng trong cơ thể cũng như trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong tế bào. Vitamin nhóm B còn góp phần điều hòa tâm sinh lý, giúp chống lại những tâm trạng tiêu cực, mệt mỏi, ủ rũ và căng thẳng. Có thể nói, vitamin nhóm B đóng vai trò to lớn đối với sự phát triển của trẻ, cả về thể chất lẫn trí tuệ. Tuy nhiên, vitamin nhóm B không tồn tại nhiều trong thực phẩm tự nhiên và dễ bị phân hủy trong nước. Do đó, không dễ dàng bổ sung vitamin nhóm B cho trẻ, nhất là với trẻ biếng ăn hoặc gặp rắc rối với đường tiêu hóa. Bên cạnh chức năng chung của nhóm, mỗi loại vitamin B có những vai trò riêng trong quá trình sinh trưởng và phát triển của trẻ nhỏ. Một số vitamin thuộc nhóm B sau có ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa, chuyển hóa hấp thu các chất dinh dưỡng của trẻ: Vitamin B1 hay còn gọi là thiamin. Vitamin B1 có nhiều trong vỏ của các hạt ngũ cốc như : vỏ cám của gạo, lúa mì… nếu ăn gạo xay xát quá kỹ dễ có nguy cơ bị thiếu vitamin B1. Vitamin B1 còn có nhiều trong đậu đỗ thịt, cá. Nhưng vitamin B1 lại rất dễ bị hao hụt trong quá trình nấu nướng, cho nên nguy cơ thiếu B1 rất dễ xảy ra, nhất là đối với trẻ em. Vitamin B1 cần thiết cho việc tạo ra một loại men (enzyme) quan trọng tham gia vào quá trình chuyển hóa đường và quá trình phát triển của cơ thể. Ngoài ra, vitamin B1 kích thích sự tạo thành một loại men tham gia vào quá trình tiêu hóa thức ăn, kích thích cảm giác thèm ăn. Khi thiếu vitamin B1, trẻ thường biếng ăn, mệt mỏi, nhất là những trẻ lười ăn chất bột đường như: bột, cháo, cơm… thì việc bổ sung vitamin B1 là cần thiết. Vitamin B2 có tên gọi quốc tế là riboflavin. Trong thiên nhiên, vitamin B2 có trong tất cả các tế bào sống. Các loại thực phẩm ta dùng hằng ngày như: ngũ cốc, rau xanh, đậu các loại, thịt, trứng, sữa, tim, thận, gan, lách… đều có vitamin B2 (tỉ lệ mất vitamin B2 khi chế biến thức ăn khoảng 15 – 20%). Hàm lượng vitamin B2 trong động vật cao hơn thực vật. Vitamin B2 thải trừ chủ yếu theo nước tiểu (làm cho nước tiểu có màu vàng), một phần nhỏ thải trừ theo phân. Trong cơ thể, vitamin B2 có nhiều vai trò quan trọng: thành phần quan trọng của các men oxydase; trực tiếp tham gia vào các phản ứng oxy hóa hoàn nguyên; khống chế các phản ứng hô hấp chuyển hóa của tế bào;chuyển hóa các chất: đường, đạm, béo ra năng lượng để cung cấp cho các tế bào hoạt động; tác động đến việc hấp thu, tồn trữ và sử dụng sắt trong cơ thể (rất quan trọng trong việc phòng chống thiếu máu do thiếu sắt). Vitamin B2 tham gia vào sự chuyển hóa thức ăn thành năng lượng bằng cách chuyển hóa chất bột, chất béo và chất đạm thông qua các loại men, giúp cơ thể tự cân bằng dinh dưỡng. Nó cũng có ảnh hưởng tới khả năng cảm thụ ánh sáng của mắt, nhất là đối với khả năng cảm thụ màu. Vitamin B2 kết hợp với vitamin A làm cho dây thần kinh thị giác hoạt động tốt, đảm bảo thị giác của trẻ phát triển bình thường, trong những trường hợp bị tiêu chảy kéo dài, tổn thương niêm mạc ruột vitamin B2 còn có tác dụng phục hồi làm lành tổn thương niêm mạc ruột. Vitamin B5 hay còn gọi là axít pantothenic : Được tìm thấy trong cơ thể chủ yếu dưới dạng coenzym A, tiền chất của coenzyme A. Quá trình tổng hợp coenzym A được thực hiện đối với các tế bào của cơ thể. Nồng độ của axít pantothenic và coenzyme thay đổi tùy theo tổ chức và tình trạng dinh dưỡng. Tầm quan trọng của vitamin B5 đã được xác định: nó là một trong ba yếu tố thiết lập nên coenzyme A, cần thiết cho tất cả hoạt động chuyển hóa năng lượng của tế bào. Nó can dự vào chuyển hóa lipid, glucid và protid trong quá trình tổng hợp hormon steroid có dẫn xuất từ cholesterol. tham gia vào quá trình lên men tiêu hóa, đóng vai trò quan trọng trong quá trình giải phóng năng lượng từ chất béo, chất bột, đạm và rượu. Vitamin B5 tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển và độ bền của da cũng như niêm mạc. Ngoài ra, nó cũng đóng vai trò trong quá trình phát triển chức năng của hệ thần kinh trung ương. Vitamin B6 tham gia vào men tiêu hóa dưới dạng coenzyme: Đóng vai trò thiết yếu trong chuyển hóa chất đạm. chất bột đường và chất béo, đảm bảo hoạt động hệ thần kinh trung ương. Ngoài ra còn tham gia tổng hợp hemoglobin, khi thiếu vitamin B6 cũng dẫn đến thiếu máu. Vitamin B9 hay còn gọi là axít folic: Tham gia quá trình tạo ra tế bào mới và duy trì sự tồn tại của chúng. Nó đặc biệt quan trọng trong giai đoạn phân chia và lớn lên nhanh của tế bào như ở trẻ sơ sinh và phụ nữ mang thai. Chất này cần thiết trong việc nhân đôi ADN và giúp tránh đột biến ADN (vốn là một yếu tố gây ung thư). Thường ít khi trẻ bị thiếu một loại vitamin nhóm B đơn độc mà thường là thiếu nhiều loại cùng một lúc, thường hay gặp ở trẻ biếng ăn, chậm lớn, hay bị rối loạn tiêu hóa kéo dài. Vì vậy khi trẻ có biểu hiện biếng ăn, chậm lớn ngoài việc tìm các nguyên nhân để điều trị, các bà mẹ có thể bổ sung các vitamin nhóm B, kẽm và lysin… để giúp trẻ ăn ngon miệng phòng chống suy dinh dưỡng ở trẻ em.
Khi trẻ bước vào độ tuổi ăn dặm, mẹ thường kết hợp thực phẩm với nhau để kích thích vị giác và sở thích ăn uống của bé. Tuy nhiên, một số thực phẩm như chuối – sữa, cam – sữa… khi kết hợp với nhau sẽ gây ra ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe của bé. 1. Chuối + sữa Đây là hai thực phẩm rất giàu dinh dưỡng và tốt cho sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên, nếu kết hợp hai loại này với nhau sẽ không hề tốt cho hệ tiêu hóa của bé vì nó sẽ khiến bé bị đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu. Điều này khiến khả năng hấp thụ dinh dưỡng của trẻ kém đi. 2. Cà rốt + củ cải Nếu mẹ kết hợp hai loại thực phẩm này với nhau, các thành phần dinh dưỡng trong chúng sẽ “đối nghịch” nhau khiến chất dinh dưỡng bị mất đi và bé không hấp thụ được gì. Thực tế, rất nhiều mẹ hay kết hợp nấu cà rốt + củ cải thành món súp hoặc nấu cùng cháo cho trẻ ăn. 3. Thịt bò và một số thực phẩm – Thịt bò + đậu đen: Trong đậu đen có rất nhiều chất xơ, điều này sẽ làm giảm sự hấp thu sắt trong thịt bò. – Thịt bò + hải sản: Nếu kết hợp hai loại này, tốc độ hấp thụ canxi có trong hải sản sẽ bị giảm, đồng thời nó cũng cản trở sự hấp thu phốt pho có trong thịt bò. – Thịt bò + hẹ: Hai thực phẩm này, sau khi kết hợp sẽ khiến trẻ bị đầy bụng, khó tiêu, ngộ độc. 4. Tôm + đậu, khoai lang, cải bó xôi Họ nhà đậu, khoai lang, cải bó xôi rất giàu axit phytic, vì vậy nếu kết hợp với tôm sẽ ảnh hưởng tới sự hấp thu canxi trong tôm ở trẻ. Đồng thời, trẻ cũng có nguy cơ bị đau bụng, khó tiêu nếu ăn hỗn hợp thực phẩm trên. Thời kì bú sữa trẻ ít bị ngộ độc thực phẩm hơn thời kỳ ăn dặm 5. Súp óc heo + trứng gà Cả hai thực phẩm này rất giàu đạm và nhanh chóng làm tăng lượng cholesterol có trong máu của bé. Do đó, mẹ hãy kết hợp óc heo cùng rau xanh thay vì trứng gà. 6. Cam, chanh + sữa Họ nhà cam, chanh có rất nhiều axit AHA, chúng sẽ làm giảm protein có trong sữa nếu kết hợp với sữa. Ngoài ra, nó còn khiến trẻ có nguy cơ bị tiêu chảy sau khi thưởng thức hỗm hợp nước cam, chanh sữa mà mẹ chế biến. 7. Nước luộc gà + rau cải xanh Nước luộc gà vừa thơm ngon, bổ dưỡng, mùi vị dễ chịu và hầu hết bé nào cũng thích. Sử dụng nước luộc gà có thể chế biến thành nhiều món canh ngon cho bé. Tuy nhiên, nếu kết hợp với rau cải xanh bé sẽ có nguy cơ ngộ độc cao. 8. Sữa chua + hoa quả Một số mẹ có thói quen cho bé tráng miệng với sữa chua dầm hoa quả. Tuy nhiên, điều này lại không hề tốt cho bé, mặc dù nếu tách riêng, hai loại thực phẩm trên rất thích hợp để bé tráng miệng. Bởi hỗn hợp sữa chua + hoa quả sẽ khiến bé khó tiêu và nguy cơ bị tiêu chảy cao.
mình hạn chế ít khi cho bé ăn thêm muối lắm mn à, chứ cho con ăn thêm vào thì hơi mặn so với khẩu phần của con. bé nhà mình hay ăn mắm với dầu là chủ yếu thôi
