Dù bất kể là làm việc gì thì sự chuẩn bị chu đáo cùng kế hoạch rõ ràng sẽ là chìa khóa để giúp bạn thành công, với thị trường chứng khoán cũng không ngoại lệ. Nếu chưa có đủ kiến thức và kinh nghiệm nhất định, các bạn sẽ khó có thể chinh phục được thị trường này. 1.Loss Aversion (Ám ảnh thua lỗ): Nhiều nhà đầu tư cảm thấy ám ảnh khi 1 khoảng đầu tư thua lỗ mặc dù phần còn lại của danh mục là an toàn. Và họ sẵn sàng bán một cổ phiếu chỉ với một lợi nhuận nho nhỏ, nhưng lại nhất định không bán một cổ phiếu đang rớt thảm hại với một lí do là nó sẽ trở lại nhưng thực tế điều đó không bao giờ xảy ra. Một ví dụ khác là chúng ta thà không mất $5 hơn là tình cờ phát hiện được $5. Loss aversion khiến nhà đầu tư không dám thực hiện đầu tư do nỗi sợ hãi thua lỗ. Để tránh cảm giác loss aversion, nhà đầu tư nên đa dạng hóa danh mục đầu tư, mở lòng và học hỏi kiến thức để luôn tìm thấy cơ hội phía trước. 2.Selective Memory (Trí nhớ chọn lọc): Con người thường né tránh khi nhớ về những sai lầm hoặc kinh nghiệm thất bại trong quá khứ mặc dù chính chúng ta đã gây nên. Trong đầu tư, nhà đầu tư thường không muốn nhớ những cổ phiếu đã gây ra thua lỗ mà chỉ nhớ có chọn lọc những khoảng đầu tư thắng lợi để “tự” thỏa mãn và bảo vệ hình ảnh của chính chúng ta. Chúng ta thường hay trấn an chính chúng ta bằng các câu tự nói với chính minh như “ Có lẽ đó là một quyết đinh không tồi khi bán cổ phiếu thua lỗ đó hoặc Có lẽ chúng ta sẽ không mất nhiều tiền như chúng ta nghĩ?” Và dần dần trí nhớ của chúng ta sẽ không còn chính xác về những sự kiện đầu tư sai lầm đó. Nguyên nhân của “Selective Memory” là có thể do tâm trí quá tập trung vào những chứng cứ hiện tại mà quên mất đi những chứng cứ trong quá khứ dẫn đến quyết định đầu tư sai lầm. Để tránh sai lầm từ “Selective Memory” và “Overconfidence” , nhà đầu tư nên ghi nhận lại kết quả đầu tư (thắng hoặc thua) vì có thể dễ dàng nhớ 1 cổ phiếu có lợi nhuận 50% ngay lập tức nhưng việc ghi nhận toàn bộ các khoản đầu tư này sẽ giúp chúng ta nhận thấy phần lớn khoản đầu tư của chúng ta đều ở trạng thái không tốt trong một thời kỳ. Xem thêm: ưu điểm sàn Hotforex 3.Self- Handicapping (Tự cản trở mình): đối lập với Overconfidence. Self-Handicapping xảy ra khi chúng ta cố gắng giải thích tương lai ảm đạm với những lý do có thể đúng hoặc không đúng. Ví dụ như chúng ta cảm thấy không tốt để bắt đầu 1 buổi trình bày thì chắn chắn buối trình bày đó sẽ không tốt. Khi đầu tư, chúng ta cũng không chịu nổi sự tự cản trở mình, như là tự cho rằng mình không có nhiều thời gian để nghiên cứu và trong trường hợp khoản đầu tư không như ý muốn lại tự trách mình. 4.Overconfidence (Sự quá tự tin): điều này thể hiện qua sự tin tưởng rằng chúng ta thông minh hơn hoặc có khả năng hơn thực tế mà chúng ta có. Ví dụ: có đến 82% người nói rằng họ thuộc 30% những người lái xe an toàn nhất hoặc họ chắc chắn đến 90% rằng họ biết rõ điều đó mặc dù họ chỉ thực tế biết khoảng dưới 70%. Trong đầu tư, Overconfidence dẫn nhà đầu tư đến việc họ có thể tự tin là tìm được Apple hoặc Priceline Inc.( Apple và PriceLine Inc. đã tăng giá 5.3 và 14. lần trong 5 năm gần đây) thứ hai. Nhưng thực tế, họ không thể.Ngoài ra, họ tự tin rằng họ thông minh hơn nhà đầu tư khác ở vị thế ngược lại và họ không tính toán đến những chi phí khi giao dịch như: phí giao dịch, thuế, chênh lệch mua bán (Bid-ask Spread) khi tiến hành một khoản đầu tư. Overconfidence nguyên nhân do việc phải ra quyết định rất nhanh khi bị bao vây bởi rất nhiều thông tin trong thị trường chứng khoán online trực tuyến và dựa trên những thành công trước đây. Để vượt qua điều này, chúng ta phải luôn thừa nhận rằng những gì chúng ta biết it hơn những gì chúng ta nghĩ chúng ta biết rõ (We all know less than we think we do) và luôn sẵn lòng học hỏi, thảo luận và phân tích những sai lầm đã qua. Điều quan trọng hơn, để sự quá tự tin này không làm ảnh hưởng đến đầu tư, chúng ta phải xây dựng một danh mục đa dạng hóa và không đánh cược quá trên bất kỳ một ý tưởng hoặc khoảng đầu tư nào trong danh mục đầu tư. Đôi lúc chúng ta cũng chiến thắng trên những lí do sai lầm nhưng chính điều này sẽ ghị nhận trong tâm trí và sẽ ảnh hưởng trong lần đầu tư tiếp theo. Vậy để thành công trong đầu tư, không phải là kiếm thông tin tốt hơn mà chính là phải tìm kiếm những giá trị từ các thông tin hiện hữu một cách sáng suốt và có lý hơn.
Có thể bạn đúng trong mọi yếu tố để lựa chọn cơ bản một cổ phiếu, nhưng nếu bạn dự đoán sai về xu hướng thị trường chung, đảm bảo 3/4 số cố phiếu của bạn sẽ bị lỗ nặng nề như thường. Thắng chi sẽ công cụ xác định được thị trường đang ở đâu đã được kiểm nghiệm tại Thị trường chứng khoán Việt Nam 10 năm nay rồi. https://cachchoichungkhoan.vn/phan-tich-du-lieu-co-phieu/chi-bao-xu-huong-thi-truong/ Trân trọng./.
