Khi mới sinh ra, trẻ cần được chăm sóc kỹ lưỡng và cẩn thận, vì lúc này cơ thể trẻ còn yếu ớt, chưa đủ sức đề kháng. Bên cạnh việc cho bú, vệ sinh thân thể đúng cách, việc chăm sóc rốn trẻ sơ sinh vô cùng quan trọng. Vậy tại sao cần chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách? Và quy trình chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh đúng cách như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp cho các bậc cha mẹ. 1. Tại sao cần chăm sóc rốn trẻ sơ sinh đúng cách? Nhiễm trùng hậu sản vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tật và tử vong ở trẻ sơ sinh trên toàn thế giới. Một tỷ lệ cao các trường hợp nhiễm trùng này có thể xuất phát từ sự xâm nhập của vi khuẩn ở rốn. Trong giai đoạn thai kỳ, dây rốn là con đường duy nhất truyền oxy và chất dinh dưỡng của mẹ cho em bé để tới gan. Đây cũng là con đường để mang các chất thải ra khỏi em bé. Khi em bé được sinh ra, khi chúng có thể tự thở, ăn uống và đào thải chất thải ra ngoài thì dây rốn cũng được cắt bỏ. Lúc này dây rốn chính là môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển và cũng làm hại trẻ. [1] Lúc mới sinh, cơ thể con còn yếu nên khả năng bị nhiễm trùng rất cao, nhất là nhiễm trùng rốn nếu không được chăm sóc đúng cách. Nhiễm trùng rốn là một trong những nguyên nhân làm tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết rất nguy hiểm, tăng tỷ lệ tử vong sau sinh ở trẻ. Trong thời kỳ dây rốn được cắt bỏ và lành lại, kéo dài khoảng 7 ngày sau sinh. Trong thời gian này, việc vết thương hở tiếp xúc với môi trường xung quanh, trung gian của các tế bào thực bào và nhiễm khuẩn đều có thể là những nguy cơ gây bệnh và nhiễm trùng ở trẻ. Tác nhân gây bệnh thường gặp nhất trong những trường hợp này là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus, tiếp theo là vi khuẩn kỵ khí có thể đe dọa tính mạng của trẻ sơ sinh. Khi chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh không đúng cách, trẻ có thể bị chảy máu, u hạt, chậm quá trình rụng rốn và tạo dịch mủ. Chính vì vậy rốn trẻ sơ sinh cần được chăm sóc đúng cách, tránh nguy cơ nhiễm khuẩn rốn. 2. Nguyên tắc chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh Thông thường, với các mẹ đẻ thường, không có nguy cơ, sản phụ chỉ lưu lại nhà hộ sinh 2-3 ngày và được bác sĩ cho ra viện về nhà tự theo dõi tiếp. Với những mẹ được ở tại cơ sở y tế thì việc chăm sóc rốn chủ yếu do các y bác sĩ, điều dưỡng viên thực hiện. Khi mẹ và bé về nhà thì việc chăm sóc, theo dõi để phát hiện các bất thường của rốn do sản phụ hoặc người thân thực hiện. Nếu chưa biết cách chăm sóc rốn, các bà mẹ có thể nhờ nhân viên y tế đến nhà hướng dẫn. Chăm sóc rốn bé sơ sinh rất đơn giản: việc tắm, lau người, chăm sóc trẻ là việc làm hàng ngày, song cần giữ cho rốn được khô, thoáng, sạch. 2.1. Nguyên tắc 1: Giữ rốn được sạch Để tránh bị kích ứng hoặc nhiễm trùng, cách tốt nhất để chăm sóc cuống rốn là giữ cho chúng sạch sẽ và khô ráo cho đến khi chúng tự rụng. 2.2. Nguyên tắc 2: Giữ rốn trẻ sơ sinh được khô Cha mẹ cũng không cần phải lau rửa rốn quá nhiều. Thay vào đó, nên tránh làm bẩn rốn. Việc giữ khô ráo rốn là cách tốt nhất để đẩy nhanh quá trình lành vết thương và rụng một cách tự nhiên. 2.3. Nguyên tắc 3: Giữ rốn trẻ sơ sinh được thoáng Tránh cho trẻ tắm chậu như vậy sẽ làm ướt rốn, nước tắm có thể không đảm bảo vệ sinh gây nhiễm trùng rốn. Khi rốn rụng, có thể nhúng trẻ vào chậu tắm. Không che rốn bằng tã. Nếu rốn tươi, băng rốn bằng gạc mỏng, còn nếu rốn khô không băng rốn để hở thông thoáng. Khi cuống rốn đã khô thì để hở, cho phép cuống rốn tiếp xúc với không khí giúp cuống rốn mau rụng và lành hơn. 2.4. Đưa trẻ tới các cơ sở y tế gần nhất Gọi cho bác sĩ của bé nếu rốn chưa rụng trong 2 tháng hoặc tại rốn có: Chảy dịch có mùi Đỏ ửng tại rốn Trẻ có dấu hiệu đau khi bạn chạm vào nó hoặc vùng da xung quanh Chảy máu 3. Quy trình chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh chuẩn 3.1. Vệ sinh cho trẻ để chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh Nếu chỗ dây rốn bị ướt, nhẹ nhàng lau khô bằng khăn sạch dành cho trẻ. Mẹ có thể thử sử dụng tăm bông, nhưng tránh quá mạnh tay hoặc chà xát rốn. Gấp phần trên của tã xuống để tránh tiếp xúc trực tiếp chân rốn. Một số Tã sơ sinh có thiết kế với một ít cạp để ngăn tã cọ sát vào cuống. Với rốn đang lành, mẹ có thể sử dụng quần áo cotton cho trẻ. Mẹ kéo quần áo nhẹ qua rốn, tránh mặc quần áo quá chật hoặc vải không thoáng khí. Để tắm cho em bé mà vẫn còn dính cuống rốn: Trải một chiếc khăn tắm khô và sạch trên sàn ở nơi ấm áp trong nhà. Cởi quần áo của bé và đặt bé lên khăn tắm. Làm ướt kỹ một chiếc khăn tắm sạch dành cho trẻ sơ sinh Lau người trẻ một cách nhẹ nhàng, tránh vùng rốn. Tập trung vào các nếp gấp cổ và nách, nơi sữa hoặc sữa công thức thường rơi vào. Để da bé khô càng lâu càng tốt, sau đó vỗ nhẹ cho khô. Cho bé mặc quần áo cotton sạch, không quá chật cũng không quá lỏng. Lưu ý Sau khi gốc cây rụng đi, bạn có thể cho bé tắm đúng cách. Bạn không cần phải làm sạch rốn nhiều hơn hoặc ít hơn phần còn lại của cơ thể em bé. Bạn có thể dùng phần góc của khăn để lau vùng rốn, nhưng không cần dùng xà phòng hoặc chà quá mạnh. Nếu rốn vẫn trông giống như vết thương hở sau khi dây rốn rụng đi, hãy tránh chà xát cho đến khi nó lành hẳn. Xem thêm: Chăm sóc rốn trẻ sơ sinh chuẩn, tránh nhiễm trùng (imiale.com)
