Kinh nghiệm: Dành Cho Gia Đình Nào Có Con Không May Bị Mắc Bệnh Tự Kỷ

Thảo luận trong 'Các vấn đề chăm sóc khác' bởi Cờ Vua Trí Tuệ, 20/7/2016.

  1. Cờ Vua Trí Tuệ

    Cờ Vua Trí Tuệ Cờ Vua và Trẻ nhỏ

    Tham gia:
    20/7/2016
    Bài viết:
    116
    Đã được thích:
    43
    Điểm thành tích:
    28
    Vài tuần trước trong lúc nhắn tin với một người bạn đã lâu không gặp tình cờ tôi biết được cháu nhà cô ấy không may mắc bệnh tự kỷ. Lướt qua mấy trang web thì thấy các bé bây giờ ngày càng nhiều trường hợp mắc bệnh tương tự. Tôi đã đọc trên nhiều trang web nước ngoài về cách điều trị cho bệnh của cháu và một số trang chuyên ngành bên nghề của tôi nên tôi đã mạnh dạn tư vấn cho người bạn đó một phương pháp "trị liệu" cho cháu thông qua bộ môn cờ Vua. Sau khi theo dõi vài tuần với hướng dẫn của tôi cháu đã có tiến triển nên nay mạn phép mượn thêm một số thông tin từ các trang nước ngoài tôi viết bài này chia sẻ với mọi người thêm kinh nghiệm trong việc trị liệu cho các bé không may mắc bệnh tự kỷ theo cách mà rất nhiều nơi trên thế giới đã áp dụng. Trong bài viết tới tôi sẽ đề cập đến cách làm bạn với các bé (cả các bé bình thường) thông qua bộ môn cờ Vua này. Bài viết này là của cá nhân không mang hình thức pr quảng cáo nên mọi người có thể chia sẻ đến những người bạn của mình không may có con bị mắc bệnh tương tự.

    Tự kỷ là gì?
    Tự kỷ, hay được gọi là rối loạn tự kỷ, là một dạng rối loạn phát triển, xuất hiện ngay từ những năm đầu đời, thường là trước 3 tuổi. Người mắc chứng tự kỷ không có giao tiếp, tương tác xã hội với những người khác, và do vậy, sự phát triển mọi mặt về tâm lý và xã hội đều hạn chế.

    Dấu hiệu của bệnh tự kỷ là gì?
    Ngày nay trong thời kỳ phát triển quá ồ ạt, môi trường sinh sống ngày càng ô nhiễm. Việc mắc bệnh tự kỷ ở trẻ em ngày càng xuất hiện nhiều. Cha mẹ nên đưa trẻ đến ngay các nhà chuyên môn (bác sĩ nhi, nhà tâm lý học, bác sĩ tâm thần...) để chữa trị và trị liệu nếu:
    - 12 tháng tuổi, trẻ không bập bẹ, bi bô.
    - 12 tháng tuổi, trẻ không ra hiệu, làm điệu bộ như vẫy tay, chỉ chỏ, với đồ chơi
    - 16 tháng tuổi, trẻ không nói được từ nào.
    - 2 tuổi, trẻ không nói được câu ngắn nào đáp trả.
    - Ở mọi độ tuổi, có sự mất / suy thoái các kĩ năng ngôn ngữ và xã hội.

    Nguyên nhân.
    - Các nghiên cứu hiện nay đều chưa dám khẳng định nguyên nhân chính xác của chứng tự kỷ. Một số giả thiết cho rằng, tự kỷ có nguyên nhân từ các yếu tố sinh học hoặc môi trường, hoặc cả hai, bao gồm cả các yếu tố nhiễm khuẩn lúc mang thai, các khiếm khuyết của hệ thống miễn dịch, gen.
    - Qua nghiên cứu các gia đình có trẻ mắc chứng tự kỷ và những gia đình có con song sinh, nhiều học giả ủng hộ giả thuyết về gen. Tuy nhiên, đến nay, các nhà nghiên cứu chưa xác định được gen nào là gen nguyên nhân gây ra chứng này.
    - Giả thuyết về não cũng được đưa ra, ví dụ như sự phát triển không bình thường của não ngay từ thời kì bào thai hoặc vấn đề bất thường của tuần hoàn não, thiếu các chất sinh hóa trong não (ví dụ như lượng sereton). Tuy nhiên, hiện nay, tất cả những giả thuyết đưa ra vẫn chỉ dừng lại ở mức độ giả thuyết.

    Tại sao nói cờ Vua là “liệu pháp” trị liệu tốt nhất cho trẻ bị tự kỷ?
    Cờ Vua với những người bình thường chỉ đơn giản là một môn thể thao trí tuệ nhằm rèn luyện khả năng tư duy, suy nghĩ và lập kế hoạch. Nhưng chính những yếu tố để tạo nên môn cờ Vua lại là những “liệu pháp” tốt nhất để chữa trị cho trẻ bị tự kỳ.

    Những yếu tố nào có tính năng “trị liệu” cho trẻ bị tự kỷ?

    Dưới đây là 10 yếu tố quan trọng góp phần vào việc trị liệu cho trẻ và người bị bệnh tự kỷ:

    1. Cờ Vua giúp người trẻ bị tự kỷ hiểu rõ “hành động” và “hậu quả”.
    - Hành động: Khi di chuyển một nước trong một ván cờ luôn luôn phải có lý do để đi nước đó.
    - Hậu quả: Khi di chuyển nước đi đó thì đối thủ sẽ đi như thế nào? Họ sẽ có bao nhiêu sự lựa chọn và phải làm sao khi họ lựa chọn cách đi đó.
    Tác dụng này áp dụng với tất cả những người chơi cờ Vua, nhưng với những bệnh nhân bị tự kỷ ở khả năng suy nghĩ thì đây là một cách cải thiện khả năng suy nghĩ tốt nhất cho họ. Trong một ván cờ luôn luôn phải di chuyển và luôn luôn phải suy nghĩ. Sự liền mạch trong suy nghĩ sẽ giúp người bị tự kỷ nhanh chóng được cải thiện khả năng tư duy và hiểu rõ những gì mình đang làm và sẽ làm.

    2. Cờ Vua dạy cho bạn cách chịu trách nhiệm
    Bạn đi sai, bạn đi lỗi một nước sẽ ảnh hưởng tới cả ván cờ. Bạn có nhận ra mình sai hay đó chỉ là một sự nhầm lẫn? Trong cờ Vua chỉ có một mình bạn quyết định, mọi thành công hay thất bại đều chỉ do một mình bạn. Bạn sẽ không đổ lỗi cho ai khác ngoài chính mình. Biết cách chịu trách nhiệm cho sai lầm của mình.
    Với những trẻ em có bệnh tự kỷ cũng vậy, các em thường làm những việc mà các em không hề coi đó là do mình gây ra. Những sai lầm đó sẽ khiến các em ngày càng mắc thêm nhiều lỗi hơn và không biết đó là lỗi do mình gây ra. Cờ Vua sẽ giúp các em điều đó. Các em đó chỉ có thể đổ lỗi cho sai lầm của mình một vài lần đầu nhưng nếu còn tiếp tục chơi cờ thì dần dần các em sẽ biết tự mình nhận trách nhiệm cho những việc mà mình đã làm.

    3. Cờ Vua giúp tăng sự tự tin và lòng tự trọng.
    Những em bị mắc chứng thiếu tự tin, rụt rè, nhút nhát thì cờ Vua sẽ giúp các em giải quyết vấn đề đó. Khi các em đã nhận thức được “nguyên nhân”, “hậu quả” của mỗi nước đi. Biết chịu trách nhiệm cho mỗi sai lầm của mình thì lúc đó các em sẽ tập trung vào ván cờ tiếp theo. Thất bại là do mình chưa luyện tập đủ, chưa suy nghĩ đủ, không phải do đối thủ quá mạnh hay do mình quá kém. Lòng tự trọng và sự tự tin sẽ ngày càng tăng lên khi các em luyện tập cờ Vua. Thua nhiều ván rồi ít dần cuối cùng chiến thắng, sự tin tưởng vào bản thân của các em sẽ thay đổi dần dần như thế. Các em sẽ thoát khỏi sự rụt rè nhút nhát của chính mình.

    4. Cờ Vua dạy trẻ cách tự kiếm phần thưởng cho chính mình.
    Trong cờ Vua không phải ai cũng bắt đầu là giỏi, họ phải trải qua luyện tập, trải qua thi đấu, trải qua những thất bại và phải trải qua những lần rút kinh nghiệm cho chính mình họ mới có thành công. Một bé trai 9 tuổi trong một trường chuyên dạy những trẻ em đặc biệt đã gào lên “Tôi thắng rồi…” khi em chiến thắng ván cờ tại trung tâm khiến tất cả HLV và các giáo viên tại đây đều im lặng lắng nghe. Đối thủ của em chính là một học sinh tại trường đó và thường xuyên chiến thắng em trong những buổi học cờ Vua tại trường. Cậu bé này bị mắc chứng khó giao tiếp và không nói chuyện với mọi người nhưng nhờ những nỗ lực luyện tập, sự tự tin khi thi đấu và chiến thắng đã giúp cậu bé có thể thốt ra những lời như vậy (trích dẫn và biên dịch từ hồi ức của một bác sĩ tâm lý người Anh). Vậy phần thưởng ở đây là gì? Với những em bị mắc bệnh tâm lý thì những chiến thắng như thế này chính là phần thưởng lớn nhất cho các em kể cả về mặt vật chất và quan trọng nhất nhà tinh thần của các em.

    5. Cờ Vua và chữ “Nhẫn”
    “Nhẫn” ở đây được hiểu theo nghĩa “Kiên nhẫn” và “Nhẫn nại”. Nghiên cứu ở một số trường học dành cho những trẻ đặc biệt đã chỉ rõ: Những trẻ bị mắc bệnh bốc đồng, nóng tính và khó hòa nhập với cộng đồng khi mới tham gia cờ Vua thường bị thua. Các em thường không tập trung vào ván cờ, thường xuyên không suy nghĩ về những thay đổi trong ván cờ đó. Tuy nhiên sau một thời gian tập luyện cờ Vua thì các em đã có sự thay đổi rõ ràng. Kiên nhẫn ngồi thi đấu, chờ tới lượt mình mới đi, nhận ra sai lầm của mình, kiên nhẫn tập luyện. Những chiến thắng sau này sẽ là phần thưởng và động lực cho các em trở lại như bình thường.

    6. Cờ Vua giúp hiểu về người đối diện
    Qua cách di chuyển, cách chơi một ván cờ sẽ giúp các em hiểu được phần nào đó “phong cách” của người đối diện mình như thế nào. Điều này với những người bình thường có thể còn được phát triển hơn nữa. Với những em bị mắc hội chứng ngại tiếp xúc với người khác thì đây là cách chữa trị đơn giản và hiệu quả với các em. Các em này thường có quá nhiều câu hỏi về người đối diện, không có điểm chung khiến các em ngần ngại không dám mở lời. Cờ Vua sẽ như lời chào và ván cờ giống như cầu nối giúp các em có thể giao tiếp với người khác, cởi mở lòng mình hơn.

    7. Cờ Vua giúp dạy cách xử lý Thất bại.

    Với những môn thể thao khác, sự thất bại rất dễ chuyển sang thành xung đột rồi ẩu đả nhưng với bộ môn Cờ lại khác. Sau mỗi ván đấu, dù là người thắng hay thất bại đều dành một khoảng thời gian suy nghĩ lại ván đấu vừa rồi. Lý do vì sao thắng, lý do vì sao thua, sức cờ của đối phương ra sao, nếu sửa chữa chỗ sai lầm này thì kết quả sẽ như thế nào? Sau mỗi ván Cờ thất bại là một bài học và đối thủ của mình chính là người giúp mình tìm ra những lỗi trong ván cờ đó. Và điều tất nhiên rằng những người bị thất bại sẽ phải cảm ơn đối thủ của mình vì sự giúp đỡ đó chứ không còn là sự xung đột cá nhân nữa. Tạo lập thói quen suy nghĩ về nguyên nhân “Thất bại” và tìm những phương hướng giải quyết sau đó một cách điễm tĩnh từ những ván Cờ sẽ giúp trẻ không bị sốc khi gặp những “Thất bại” khác trong cuộc sống.

    8. Cờ Vua giúp tập trung và giảm sự lo lắng.
    Với những trẻ bị mắc bệnh “không tập trung và thường xuyên lo lắng” thì cờ Vua là “người bạn” giúp đỡ các em. Trong ván đấu các em sẽ phải tập trung cho mỗi nước đi của mình và của đối thủ. Khi vẫn còn nhiều “lo lắng” sẽ khiến các em mất tập trung và sẽ thua trong ván đấu. Tuy nhiên sau khi thất bại các em sẽ hiểu được rằng chính những “lo lắng” của mình đã khiến mình không tập trung suy nghĩ dẫn đến kết quả mà mình không mong muốn. Theo thời gian các em sẽ gạt bỏ được những “lo lắng” của mình và tập trung vào ván đấu cũng như trong công việc bình thường khác.

    9. Cờ Vua tạo mối liên hệ cộng đồng.
    Điều này khá gần với lợi ích đã nêu tại điều số 6. Cờ Vua không chỉ bó hẹp tại một phạm vi nhất định mà nó còn có thể mở rộng ra tại nhiều địa điểm khác. Các trường, các trung tâm dạy trẻ em đặc biệt có thể cùng nhau tổ chức một giải đấu giữa các cơ sở giúp trẻ có thể “giao tiếp” với nhiều bạn bè khác giống mình. Đây là tiền đề giúp các em dần dần hòa nhập với cả thế giới quanh mình.

    10. Tôi là thiên tài.
    Đây có thể coi là điều quan trọng nhất trong cả bài viết. Cờ Vua giúp trẻ có thể khám phá ra con người bên trong mình. Có thể các em mắc những chứng như khó học, khó tiếp thu tri thức xã hội nhưng trong cờ Vua các em có thể là “thiên tài”. Theo nghiên cứu của những nhà tâm lý học nước ngoài thì những trẻ bị mắc bệnh tự kỷ có thể tiếp thu tốt hơn và giỏi cờ Vua hơn nhiều so với những đứa trẻ bình thường khác. Cờ Vua sẽ giúp các em tìm ra con người thật bên trong chính mình.

    Kết Luận
    Qua bài viết này tôi rút ra được kết luận sau điều này đúng với tất cả mọi người khi tham gia vào môn cờ Vua này:
    1- Hiểu được hành động và hậu quả.
    2- Biết cách chịu trách nhiệm
    3- Tự tin hơn
    4- Tìm kiếm cho mình một kết quả tốt đẹp.
    5- Nâng cao sự tập trung.
    6- Đánh giá con người thật của người khác.
    7- Biết cách xử lý thất bại.
    8- Giảm lo lắng.
    9- Thêm bạn bè.
    10- Có thể khám phá ra một “thiên tài” trong mình.
    Nếu gia đình bạn có trẻ không may mắc bệnh này thì gia đình bạn nên tìm hiểu về cờ Vua, hãy làm những “đối thủ đầu tiên” cho trẻ vì sự gần gũi của gia đình bạn sẽ làm cho trẻ giảm bớt sự lo lắng và e ngại ban đầu. Tuy nhiên cờ Vua chỉ là một liệu pháp cho trẻ chứ không phải là “liều thuốc” dành cho các em nên phải bỏ thời gian dành cho liệu pháp này.
     

    Xem thêm các chủ đề tạo bởi Cờ Vua Trí Tuệ
    Đang tải...


Chia sẻ trang này