Sau một thời gian dài nuôi con bằng sữa bột, mình đã tìm hiểu và rút ra được một số kinh nghiệm muốn chia sẻ lại với các mẹ về vấn đề này. 1, Cách chọn sữa cho bé: Điều đầu tiên mà hầu hết các mẹ đều quan tâm là cách chọn sữa cho bé vì hiện nay trên thị trường có rất nhiều các loại sữa khác nhau mà chất lượng và thành phần các chất dinh dưỡng cơ bản là như nhau. Mình khuyên các mẹ nên chọn những sản phẩm có bổ sung thành phần tăng sức đề kháng và hệ miễn dịch cho trẻ như Lactoferrin, Bifidus... đây mới là điều thực sự quan trọng. Các dưỡng chất thông minh như DHA, ARA, Choline..chỉ giúp cho các yếu tố di truyền phát triển tối đa mà thôi. Vì thế không phải cứ bổ sung các dưỡng chất thông minh là bé sẽ thông minh đâu các mẹ nhé, mà chỉ cần bổ sung một cách hợp lý với nhu cầu phát triển của trẻ mà thôi. Và mẹ lưu ý là phải chọn sữa công thức đúng độ tuổi của bé. 2, Đổi sữa cho bé: Với những mẹ cho bé uống 1 loại sữa ngay từ đầu cho tới khi dừng dùng sữa bột thì quả là thuận tiện vô cùng. Nhưng với những mẹ đang cho con dùng sữa công thức của hãng này, vì 1 lý do nào đó muốn đổi sang dùng sữa của hãng khác thì các mẹ cũng nên cẩn thận dùng bước chuyển sữa cho bé. Có những bé cơ thể có thể thích nghi ngay với loại sữa mới nhưng phần đa các bé phải cần phải có thời gian cho cơ thể thích nghi với sữa mới mà không gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa nhẹ như đi ngoài, táo bón, uống ít hơn sữa trước.. Mẹ có thể áp dụng bước đổi sữa cho con như sau: vẫn tiếp tục cho bé uống sữa cũ nhưng bớt đi một cữ mà thay bằng một bữa bú sữa mới, sau đó mỗi 5 – 7 ngày, thay thêm một bữa bú sữa cũ bằng sữa mới cho đến khi có thể thay thế hoàn toàn. Ví dụ: hiện tại bé bú 5 cữ/ngày, thì mẹ bớt đi 1 cữ sữa cũ và thay thế bằng 1 cữ sữa mới, tương đương với 4 cữ cũ và 1 cữ mới. Sau 1 tuần mẹ lại giảm thành 3 cữ cũ và thêm 2 cữ mới/ngày. 1 tuần sau mẹ lại giảm còn 2 cữ cũ và 3 cữ mới, tuần tiếp theo 1 cữ cũ và 4 mới, và sau cùng là sữa mới thay thế hoàn toàn sữa cũ. Tác động của 1 loại sữa mới với từng trẻ không chỉ 1 hay 2 ngày là thấy mà tối thiểu là 2 tuần hay hơn 1 tháng. Nhưng nhìn chung thì các mẹ không nên đổi sữa cho con vì mỗi loại sữa có thể tự tạo ra những môi trường vi sinh đường ruột khác nhau. Khi đổi sữa sẽ làm thay đổi môi trường vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến sự hấp thu sữa và thậm chí các loại thức ăn khác. 3, Không nên trộn chung 2 hay nhiều loại sữa với nhau để pha: Có thể pha sữa cũ 1 bình, sữa mới 1 bình và cho bé uống trước hoặc ngay sau khi uống xong sữa cũ hoặc mới hoặc các thời điểm khác trong ngày nhưng tuyệt đối không trộn chung 2 loại sữa với nhau để pha các mẹ nhé. Vì làm như vậy sẽ thay đổi thành phần sữa trong 1 bình sữa hay trong 100ml sữa dẫn đến việc khó xác định được nồng độ pha ra có thích hợp hay không, đồng thời việc này vô hình chung làm giảm hoặc mất dinh dưỡng trong sữa chưa kể đến việc có thể có sự tương tác giữa 2 loại sữa dùng gây nên những tác động bất lợi lên hệ tiêu hóa non nớt của bé. Ngay cả quan niệm trộn chung 2 loại sữa để giảm táo bón hay tiêu chảy ở bé là hoàn toàn sai lầm. Điều này có thể gây hại đến khả năng tiêu hóa của trẻ. 4, Một số lưu ý: - Ngoài ra, các mẹ cũng lưu ý không dùng nước rau củ như dền, cà rốt..để pha sữa cho bé vì trong đó có chứa chất natri, tác dụng với sữa gây ngộ độc cho bé. - Không dùng nước cháo pha sữa cho bé, pha sẵn sữa cho bé trong đêm, mang đi xa hoặc để người nhà cho bé bú khi mẹ đi làm… - Không cho trẻ uống sữa trước và sau khi uống thuốc 1 giờ vì sữa có ảnh hưởng rõ rệt đến việc hấp thụ thuốc của cơ thể do sữa dễ dàng tạo lớp vỏ bọc bên ngoài thuốc, các khoáng chất như canxi, magiê.. có trong sữa phản ứng hoá học với thuốc, ảnh hưởng đến sự hoà tan và hấp thụ thuốc. - Trong sôcôla có axit oxalic, khi cho trẻ ăn hai thứ cùng lúc, sẽ gây ảnh hưởng tới sự hấp thụ canxi, thậm chí dẫn đến các hiện tượng như tóc khô yếu, tiêu chảy… ở trẻ. 5, Thời điểm thích hợp cho bé uống sữa: Theo các chuyên gia dinh dưỡng thì thời điểm cho các bé uống sữa có thể vào bất cứ thời gian nào trong ngày các mẹ nhé. Sữa được xem như là 1 chất đệm mà không ảnh hưởng đến dạ dày của bé, chỉ lưu ý với những bé bị thiếu men lactose hoặc bất dung nạp sữa thì có thể bị đau bụng, tiêu chảy. Sữa cũng còn được được coi là bữa phụ lý tưởng xen kẽ giữa các bữa chính, nhưng nên uống cách khoảng 2 giờ. 6, Cách tính lượng sữa cho bế bú trong ngày: Tổng lượng sữa cần thiết cho bé trong một ngày = kg của bé x 150ml sữa. 7, Bợn (cợn) sữa bám trên miệng bình sữa hay lắng đáy ly: Một tình huống các mẹ hay gặp phải là khi pha sữa cho bé uống xong, mẹ thấy dưới đáy ly sữa có những cợn như cát mịn. Mình cũng từng gặp phải trường hợp như thế và nghiên cứu tìm hiểu. Thì ra phần lớn các loại sữa bột được chế biến từ sữa bò nhưng không chỉ đơn giản là cô đặc chúng lại, làm thế sẽ không đủ chất dinh dưỡng để cung cấp cho bé. Vì vậy, các nhà sản xuất phải nghiên cứu và bổ sung thêm một số khoáng chất, vitamin, các chất giúp trẻ có hệ tiêu hoá khoẻ mạnh, những dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của hệ xương, cơ, thần kinh…Những cợn (bợn bám trên thành ly) chính là một số thành phần nhỏ khoáng chất được bổ sung vào sữa, có thể không hoàn toàn tan trong nước vì đơn giản chúng là những khoáng chất khó tan và chúng có thể đọng lại dưới đáy ly. Phân tích chỉ ra rằng loại chất lắng này thường là muối canxi và photphor ít tan trong nước nhưng chúng lại tan trong dịch vị dạ dày và là những thành phần không thể thiếu được cho hệ xương trong cơ thể, đặc biệt là xương của trẻ đang phát triển. Như vậy, đây là loại muối khoáng có ích mà không gây hại cho bé. Và thực tế là hàng ngày chúng ta cũng tiêu thụ khá nhiều loại khoáng không tan này, như thuốc cung cấp canxi ở dạng lỏng như canxinol. 8, Hiện tượng phân bé có màu xanh: Lúc đầu bé nhà mình đi phân màu vàng nhưng sau khi dùng sữa bột phân lại chuyển sang màu xanh. Mình rất lo lắng và đã tìm ra câu trả lời do lượng sắt dư khiến phân bé có màu xanh . Đơn giản là khi thức ăn vào đường tiêu hóa sẽ được thấm mật, có màu xanh của bilirubin (là sản phẩm phân hủy màu vàng của heme dị hóa bình thường . Heme được tìm thấy trong hemoglobin , một thành phần chính của các tế bào máu đỏ). Trong quá trình tiêu hóa, bilirubin sẽ chuyển hóa thành stercobilinnogen có màu vàng (Stercobilinogen là một hóa chất được tạo ra bởi vi khuẩn trong ruột. Nó có cấu tạo từ hemoglobin- Hemoglobin, hay haemoglobin, (viết tắt Hb) - huyết sắc tố - là một protein phức tạp chứa phần tử sắt có khả năng thu nhập, lưu giữ và phóng thích ôxy trong cơ thể động vật hữu nhũ và một số động vật khác), vì vậy nên phân có màu vàng. Trong một số trường hợp, phân xuống ruột quá nhanh, bilirubin không kịp chuyển thành stercobilinnogen nên phân có màu xanh. Nói chung là cái này vô hại. 9, Trẻ uống nhiều hơn so với lượng quy định ghi trên nhãn sữa: Như các mẹ đều biết, lượng sữa ghi trên nhãn sữa cho bé uống mỗi lần và số lần uống trong ngày là lượng sữa chuẩn.Tuy nhiên, thực tế cho thấy thì cái này lại phụ thuộc vào sự tăng trưởng, phát triển và nhu cầu của từng trẻ. Chính vì vậy, tốt nhất là các mẹ cho bé uống theo nhu cầu, chỉ trừ những trường hợp bé uống quá ít hay quá nhiều so với lượng sữa chuẩn trong ngày các mẹ mới phải gặp chuyên gia dinh dưỡng để tư vấn thêm thôi. 10, Sữa đã pha mà bé uống không hết thì bảo quản thế nào? Nói chung thì mẹ không nên để lại chỗ sữa thừa để bé uống, ngay cả khi cho vào tủ lạnh. Khi bé uống sữa bằng bình, cốc, ly.. những vi khuẩn và nước bọt từ miệng bé sẽ bám vào thành bình.. Như vậy sữa thừa sẽ bị nhiễm khuẩn mà môi trường sữa bột chính là môi trường lý có rất nhiều dưỡng chất cho vi khuẩn sinh sôi nhanh. Ở một số thí nghiệm đã chỉ ra, sữa thừa sau 2 giờ vi trùng sẽ sinh sản 210 lần. Chính vì vậy, các mẹ nên chú ý chỉ pha đủ lượng sữa cho mỗi lần bé uống. Bình sữa sau khi pha chỉ để tối đa 1-2 giờ với điều kiện luộc sôi bình, kỹ thuật pha sữa đúng và trẻ chưa mút vú. Nếu trẻ đã ngậm vú thì mẹ cố gắng cho bé bú hết trong vòng 15 – 30 phút nhé! Và 1 điều nữa mình nghĩ là các mẹ cũng khá quan tâm, là khi bé bú xong, có cần cho bé dùng thêm nước nữa không? Theo như mình biết các mẹ khá sạch sẽ hay cho bé uống thêm nước sau khi bú để cho miệng bé sạch, không hôi, không chua. Nhưng kỳ thực cái này không cần các mẹ à vì lượng sữa và nước ghi trên nhãn sữa đã là vừa đủ cho bé nên sau khi cho bé uống sữa thì không cần phải cho bé uống thêm nước nữa. Tình hình là nhiều và dài quá nên mình tạm dừng lại, lúc nào rảnh mình sẽ post thêm. Mẹ nào có thêm kinh nghiệm thì cùng vào đây chia sẻ nhé. Cảm ơn các mẹ đã dành time để đọc.
