Tranh luận: Lên Đồng: Khoa Học Và Bịp Bợm

Thảo luận trong 'Kinh nghiệm sống' bởi bigoogle, 11/4/2017.

  1. bigoogle

    bigoogle Thành viên đạt chuẩn

    Tham gia:
    3/2/2017
    Bài viết:
    64
    Đã được thích:
    8
    Điểm thành tích:
    8
    Hiền, chủ một công ty thời trang ở Phố Huế (Hà Nội), mới 27 tuổi nhưng mê đồng bóng. Cô kể, cứ 2-3 tháng lại phải làm một “đêm hầu”. Không chỉ riêng cô mà cả 3 chị em và bà mẹ già ở Thanh Oai (Hà Tây) cũng vậy. “Chúng em làm ăn buôn bán, ai cũng tin vào may rủi.

    Em đã đi gặp nhiều thầy, ai cũng bảo, làm ăn muốn phát đạt thì phải mở vài giá đồng”, cô tâm sự.
    Bởi vậy, cứ thấy “nặng căn”, làm ăn không gặp là cả đại gia đình cô lại chung tiền, rủ nhau đi “mua” một đêm hầu để giải hạn. Hiền “chơi” giá hầu nhiều đến nỗi, đến nay cô đã thuộc làu từng địa chỉ chuyên hầu đồng ở Hà Nội.

    300 triệu đồng để vui 36 giá đồng
    [​IMG]
    Cảnh múa đồng tại nhà “cô” đồng Nguyễn Thị Luyến, thôn Đục Khê, xã Hương Sơn (Mỹ Đức, Hà Tây) với những màn múa hương, múa nến, múa lửa, hút thuốc lá... Ảnh: MINH ĐIỀN

    Giữa tháng 2-2006, chúng tôi theo mẹ Hiền lọt vào một “sới” hầu đồng nằm sâu trong khu Thuốc Bắc (Hà Nội). Hiền kể, để thuê được giá hầu đồng đêm nay, cô phải xếp hàng đặt lịch với “cô” trước cả tuần lễ.
    Bắt đầu từ 17 giờ, trong nhà “cô” đã não nuột nhạc, rực rỡ đèn, nến, lửa và mù mịt khói nhang, trầm. Giữa nhà, một ban thờ trưng bày hương án, hoành phi, câu đối cổ, cờ quạt, mũ áo, hoa quả, đồ tế lễ… Nền nhà trải kín chiếu cói.

    “Cô” mà Hiền gọi lại là một anh mặt trắng đầy phấn, môi lòe loẹt son. 19 giờ, “cô” mặc áo tế xanh đỏ, đầu thắt khăn vàng, thêu rồng phượng, lửa và lua tua bắt đầu cầm 2 cán cờ, bước đi bước lại, sang phải lùi trái, “đảo” như chong chóng trước hương án. Cứ mỗi giá 25-30 phút, “cô” lại lui vào “hậu cung” đổi sắc phục, khí cụ rồi nhảy ra “diễn” tích mới.

    Đội cung văn (nhạc công) khi não nuột, khi réo rắt, khi phầm phập như rock, rap. Mẹ con Hiền quỳ trên chiếu, bên chân “cô”, sì sụp lạy và vâng, dạ nghe “cô” phán những lời được nói ra từ… miệng người cõi âm. Tranh thủ giờ giải lao giữa các giá, cô lại tất tả ôm rổ lộc (kẹo, bánh, hoa quả, mì tôm, xôi, oản) và tiền đi phân phát cho các con nhang đệ tử, nhạc công ngồi hầu chung quanh.
    Cứ như vậy, giá hầu của cô được kéo dài cho đến sáng.

    Theo Hiền, “giá” được hiểu là một màn, tiết mục múa và hát. Tùy theo từng “tích”, “ghềnh” mà chọn nhạc điệu, ca từ khác nhau. Một cuộc hầu đồng trọn vẹn có 36 giá. Tuy nhiên, tùy lượng tiền của tín chủ mà thỏa thuận số lượng giá. Ít thì 9, 12 giá. Nhiều thì 21, 23 giá… Thời lượng mỗi giá cũng khác nhau, ngắn chỉ khoảng 20-30 phút, dài có thể tới 1 giờ đồng hồ. Nếu diễn đủ 36 giá lớn, cả cô đồng và tín chủ phải thức suốt 2-3 đêm liền.

    Hiền bảo, có đi hầu đồng mới biết bây giờ người ta đang đua nhau “chơi” đồng bóng. “Mỗi cuộc mở đồng như vậy, chúng em ít tiền, chỉ dám chơi 15-16 triệu đồng. Nhưng một giá đồng ra trò thực sự thì phải 20-30 triệu đồng”. Đắt, nhưng người ta vẫn đổ xô đi hầu đồng. Nhiều khi, vào những ngày lễ, rằm, tết, các sới hầu ở Hà Nội chật kín lịch, mẹ con cô phải dắt nhau hầu tận các điện, phủ lớn và được đồn là linh thiêng ở Thái Bình, Thanh Hóa, Nam Định, Hà Tây…

    Còn Nhung, một phụ nữ khoảng 45 tuổi, chủ cửa hiệu karaoke, mát-xa thư giãn ở Thụy Khuê (Hà Nội) thì bảo: “tôi đi hầu đồng nhiều đến nỗi bây giờ nghiện”.

    Cứ hễ đâu mở giá đồng, Nhung lại bỏ nhà cửa đến xem giá, thức thâu đêm để xin lộc. “Không một tụ điểm đồng bóng nào ở Hà Nội tôi không thuộc. Tôi còn thuộc làu cả tên, tuổi, tiểu sử của các “cô”, “cậu” và đám cung văn đàn hát”, cô kể. Thậm chí, cô còn quen và thuộc tên của nhiều vị khách sộp là quan chức, nhà doanh nghiệp, dân chơi…
     

    Xem thêm các chủ đề tạo bởi bigoogle
    Đang tải...


  2. bigoogle

    bigoogle Thành viên đạt chuẩn

    Tham gia:
    3/2/2017
    Bài viết:
    64
    Đã được thích:
    8
    Điểm thành tích:
    8
    Theo cô, phần lớn các vị “con nhang đệ tử” chịu chơi, khách sộp ít khi muốn hầu ở nhà thầy, mà thường thuê hẳn “cô”, “cậu” về tư dinh, lập điện, mở phủ nguy nga, tráng lệ để múa. Họ thuê cả dàn cung văn nổi tiếng về đàn, hát suốt canh thâu. Mỗi cuộc như vậy, chi phí bỏ ra khoảng gần 100 triệu đồng.

    Tuy nhiên, mức chơi trên vẫn chưa bằng một vị quan chức ở Hà Nội, mới đây đã chi tới 300 triệu đồng, thuê cả một chiếc du thuyền ở Hồ Tây để đưa “cậu” đồng và đám cung văn, con nhang, tín chủ… lên say sưa nhảy múa suốt 3 ngày đêm giữa mênh mông sóng nước, nhảy múa đủ 36 giá. Trong đó, “cô” đồng được thuê là một giáo sư tên T. rất nổi tiếng trong giới hầu đồng hiện nay. Còn cung văn được tuyển từ những nghệ sĩ hát chèo, quan họ, diễn viên sân khấu… đang nổi. Tiền “cát-xê” chi cho “cô” sau 3 ngày đêm khoảng 120 triệu đồng. Gần 70 triệu đồng trả cung văn và hàng chục triệu tiền “lộc” cho quan khách.

    Bùng nổ cung văn, hầu bóng, điện thờ tư
    [​IMG]

    “Ngồi hát ăn bát vàng” là câu mà các cung văn đồng bóng thường bảo nhau. Bởi vậy, hiện nhiều người đang đua nhau đi làm cung văn. Trong đó, 2 làng Tam Sơn và Phù Lưu Tế (thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh) nổi tiếng là đất quan họ với những giọng ca vang, rền, nền, nảy. Nhưng không mấy ai còn tha thiết hát quan họ nữa.

    Cứ sau hội Lim, hơn 20 đàn ông ở đây lại xách sáo, nhị, đàn nguyệt theo phục vụ các giá hầu. “Nay ở Hà Nội, nhưng mai đã ngồi tận Thanh Hóa, Nghệ An rồi”, Nguyễn Đức Hải, 41 tuổi, một tay đàn nguyệt kiêm hát chầu văn mới nổi, quê ở Tam Sơn, tiết lộ.

    Dẫu vậy, Hải vẫn chỉ là bậc đàn em của các tay chuyên hát đồng nức tiếng, chỉ nghe tên đã khiến dân nghiện đồng bóng mê mẩn, như X.H, Q.A, Q.Tr… “Cát-xê” của họ tiềm tiệm cũng 15-20 triệu đồng/tháng, cao có thể tới 40-50 triệu đồng/tháng. Món hời từ nghiệp hầu bóng cũng lôi kéo nhiều sinh viên khoa âm nhạc dân tộc Nhạc viện Hà Nội ra trường đi làm cung văn.

    Cung văn nhiều, “cô” đồng cũng lắm. Ở các huyện Mỹ Đức, Thạch Thất, Thanh Oai, Thường Tín (Hà Tây) gần đây xuất hiện nhiều “làng cô đồng”. Trong đó, hoạt động sôi động hơn cả là làng Hòa Nam và khu chùa Hương, thuộc huyện Mỹ Đức.

    Ban đầu, họ chỉ là những thầy cúng, thầy bói, nhưng thấy nghiệp “cô” đồng nhanh “lên đời” hơn, nên chuyển sang làm đồng cô, bóng cậu, với những “cô” Kha, “cô” Tiến, “cô” Vân, “cô” Luyến… nườm nượp khách. Nhiều đêm, con nhang, tín chủ tứ xứ kéo về. Gần thì Hà Tây, Hà Nội, Bắc Ninh, Phú Thọ. Xa tận Thừa Thiên-Huế, TPHCM. Ô tô đỗ kín đê làng.

    Tuy nhiên, muốn tìm “sào huyệt” của giới cung văn, hầu bóng phải về Phủ Dầy (Nam Định), cách Hà Nội 90km. Khách muốn ngồi đồng ở đây thường phải đăng ký trước cả tuần… Ngày rằm, mùng một, có thời điểm cùng lúc 5-6 đám nhảy đồng cùng múa may, thu hút hàng trăm con nhang, đệ tử. Họ đến từ khắp các tỉnh thành: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Thái Bình, Quảng Ninh, Yên Bái, thậm chí từ TPHCM, Bình Dương, Nha Trang… Giá hầu mỗi “sô” ở đây đắt nhất khoảng 20-30 triệu đồng, rẻ cũng 3-4 triệu đồng.

    Theo giáo sư Trần Lâm Biền, một người chuyên nghiên cứu về Phật giáo, lễ hội, tín ngưỡng dân gian, thì thời phong kiến, tệ nạn hầu đồng, hầu bóng đã bị cấm khá nghiêm ngặt. Tuy nhiên, khởi thủy của lễ hầu đồng lại mang ý nghĩa khá tốt đẹp, tôn vinh phong tục thờ Mẫu, nặng về yếu tố giải trí, chữa bệnh. Thông qua “cô đồng” để người hầu được tiếp cận với vũ trụ, cõi siêu nhiên.

    Nhưng gần đây, cùng với đời sống tâm linh phồn thịnh trở lại thì những hệ lụy của trò hầu đồng cũng được khơi lại, thậm chí còn trở nên ngày càng tiêu cực và lệch lạc hơn. Phần lớn người đi hầu đồng đều vì mục tiêu cầu tài, cầu lộc, giải hạn, rửa tội… hơn là nhu cầu giải trí tinh thần.

    Được thời, những kẻ bói toán, tử vi, tà thuật… chớp lấy cơ hội, thi nhau mở điện thờ tư, lập phủ riêng tại gia đình để kiếm lời từ “dịch vụ” hầu đồng. Chỉ tính riêng trên địa bàn Hà Nội, hiện đã có tới hàng trăm điện thờ tư như vậy. Trong đó, riêng phường Chương Dương (quận Hoàn Kiếm) có 6 điện thờ, phường Giảng Võ (quận Ba Đình) có 13 điện, phường Phúc Tân có 6 điện tư.

    Chủ mỗi điện thờ tư trên là một thầy cúng kiêm “cô”, “cậu” đồng. Sở VH-TT Hà Nội đã từng yêu cầu các “thầy” ký cam kết không tổ chức lễ hầu đồng, bói toán… nhưng hoạt động này hiện vẫn vô cùng sôi động, nhất là vào các tháng đầu năm 2006.

    Những tháng lễ hội mùa xuân cũng là thời điểm các giới kinh doanh, buôn bán, cán bộ, công chức, nhà doanh nghiệp đua nhau đi đến các đền, phủ, điện mở giá đồng, tiếp tục “nướng” tiền cho các đồng cô, bóng cậu… Nhiều “sào huyệt” của đồng bóng ở Phủ Dầy (Nam Định), Ứng Hòa (Hà Tây), Giảng Võ (Hà Nội) là chốn để các con nhang, đệ tử tiêu xài, lãng phí và các đồng cô, bóng cậu thỏa sức nhập hồn, xuất ngôn bừa bãi, làm cho không ít gia chủ điêu đứng, tàn lụi vì trót để hầu đồng “mê hoặc”.
     
  3. bigoogle

    bigoogle Thành viên đạt chuẩn

    Tham gia:
    3/2/2017
    Bài viết:
    64
    Đã được thích:
    8
    Điểm thành tích:
    8
    TP - Mặc áo đính đầy vỏ sò, chuông đồng, bà cốt lắc lư hàng tiếng đồng hồ, miệng lảm nhảm những lời khó hiểu. Chân trần bước trên than hồng, dùng dao sắc rạch vào lưỡi, nhổ ra bụm máu tươi, nhúng tay vào dầu sôi, nhưng mặt ông đồng vẫn không đổi sắc. Ông bật nắp quan tài, dựng xác chết dậy, kêu một tiếng, thây ma loạng choạng bước đi…



    Cầu hồn nhập xác ở phương Tây. Ảnh: Carolina Dean


    Từ xưa đến nay, những hoạt động như vậy diễn ra khắp nơi trên thế giới, thậm chí việc gọi hồn từng được tiến hành tại Nhà Trắng. Dù xảy ra ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Âu hay châu Đại dương, việc lên đồng có nhiều điểm chung về nghi lễ, đạo cụ và mục đích: giao tiếp với thần linh hoặc người chết, bói toán, chữa bệnh hay giải trí.


    Hành lễ trong bóng tối
    Theo giáo sư Phùng Nhĩ Khang công tác tại Trường Đại học Nam Khai (Trung Quốc), nhảy múa cầu thần để chữa bệnh, đoán tương lai là hình thức lên đồng cầu thần nhập xác đầu tiên của những người theo tôn giáo nguyên thủy có tên là Shaman có từ thời kỳ đồ đá mới.
    Năm 2008, các nhà nghiên cứu phát hiện ở Israel khu di chỉ 12.000 năm tuổi chứa hài cốt một bà già ở tư thế lên đồng cùng 50 bộ mai rùa, một bàn chân người, các bộ phận của bò, đại bàng, lợn rừng, báo, chồn… Đây được coi là shaman (bà cốt) đầu tiên mà con người biết tới.
    Nhiều dân tộc ở phía bắc Trung Quốc, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản và một số nước châu Phi, châu Mỹ theo tôn giáo này, cho rằng người sống và người chết cũng như các vị thần linh có thể giao tiếp với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau.
    Hai nhà nghiên cứu văn hóa của Trung Quốc là Diêu Chu Huy và Dương Huệ Trạch đã khảo sát thực tế và ghi lại nhiều hoạt động lên đồng kì bí ở tỉnh Vân Nam. Tại thị trấn Châu Lâm, trên mảnh đất chưa đầy 10m2, trong lúc tranh tối tranh sáng với mấy chục cây hương cháy đỏ cắm xung quanh, họ tận mắt chứng kiến cảnh ba thanh niên địa phương sau khi uống nước hòa tàn tro tiền giấy và nghe ông đồng niệm chú, toàn thân co rút, tay chân run bần bật, cầm côn gỗ thi triển côn pháp nhanh, mạnh như các võ sư, rồi nhắm mắt đánh nhau loạn xạ nhưng không bao giờ để côn chạm vào người.
    Ở thành phố Quảng Châu, các nhà nghiên cứu Trung Quốc cũng ghi nhận cảnh tượng các bé trai trên 10 tuổi sau khi được ông đồng hoặc bà cốt đọc chú và phảy tay áo vào đầu đã co tay, gập chân chồm hỗm trên mặt đất như con ếch, con rùa rồi lao đầu vào nhau không ngừng. Lúc gặp bậu cửa, bờ tường, vẫn húc đầu rất mạnh, sưng và chảy máu cũng không kêu một tiếng.
    Trong các nghi lễ cầu hồn ở một số nước châu Âu, trong đó có Romania, nhiều thanh niên nông thôn chưa từng học võ cũng bỗng dưng cầm liềm, rìu hoặc côn đấu võ suốt đêm đến kiệt sức, lúc tỉnh dậy thì không nhớ chuyện gì đã xảy ra. Ở châu Âu và Bắc Mỹ, nghi lễ lên đồng diễn ra vào buổi tối với sự tham gia của nhiều người, nhưng đạo cụ chính thường là chiếc bàn. Trên dưới chục người ngồi quanh, nắm tay nhau đặt trên mặt bàn, khi bàn nghiêng đi là lúc
    hồn người chết nhập vào một người ngồi cạnh bàn hoặc ông đồng, bà cốt. Lúc đó, người được hồn nhập có thể trả lời câu hỏi dạng “có - không”, hoặc qua hình vẽ. Các nghi lễ lên đồng được tổ chức nhiều từ thế kỷ 18. Giữa thế kỷ 19, thuyết duy linh ra đời và nhiều tín đồ tin rằng người sống và người chết có thể gửi, nhận thông điệp cho nhau trực tiếp, hoặc qua trung gian là ông đồng, bà cốt. Trong thời gian ông Abraham Lincoln làm tổng thống Mỹ, vợ ông là bà Mary Todd Lincoln thường xuyên tổ chức lên đồng tại Nhà Trắng để hỏi về cuộc sống của ba người con chết trẻ và bày tỏ tình cảm mẹ con.
     
  4. bigoogle

    bigoogle Thành viên đạt chuẩn

    Tham gia:
    3/2/2017
    Bài viết:
    64
    Đã được thích:
    8
    Điểm thành tích:
    8
    Dưới ánh sáng khoa học


    [​IMG]
    Một shaman người Trung Quốc tên là Chuonnasuan. Ảnh: Richard Noll.



    Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng, các buổi lên đồng ở cả phương Tây và phương Đông lúc đầu diễn ra trong không khí trang nghiêm, huyền bí với màn đêm bao bọc, lửa khói quẩn quanh, sau đó là âm thanh khác thường (tiếng niệm chú, la hét không rõ nghĩa, tiếng trống, tiếng chuông có nhịp điệu thay đổi liên tục).

    Theo nhiều nhà khoa học, ông đồng, bà cốt và những người từng bị hồn nhập có thần kinh dễ bị kích động, nên dưới tác động của ngoại cảnh, họ có thể rơi vào trạng thái hưng phấn cực độ, mê man, tự kỷ ám thị, bị thôi miên hoặc mắc chứng hysteria. Hysteria thường xuất hiện sau một chấn thương tâm lý ở người có tính cách yếu đuối.

    Trong bảng phân loại bệnh quốc tế, hysteria được gọi là rối loạn phân ly, thường gặp ở nữ giới với biểu hiện chính như mệt mỏi, đau nhức không rõ nguyên nhân, khóc cười, la hét vô cớ, nói năng lảm nhảm, dễ tự ám thị và bị ám thị ly kỳ hóa hiện tượng, thích thu hút sự chú ý của mọi người. Theo các bác sĩ, người mắc chứng hysteria thường xuất hiện cơn rối loạn cảm xúc, rối loạn cảm giác, rối loạn vận động, nhưng không mất ý thức.

    Để đẩy nhanh quá trình nhập hồn (thực tế là kích thích thần kinh), ông đồng, bà cốt sử dụng những nguyên liệu có chất gây ảo giác, ảo thị như cà độc dược, nấm độc, da cóc, quả mã tuần, cây dầu gai, cây xương rồng… Những trường hợp nói rằng khi lên đồng họ nhìn thấy thiên đàng, thần phật, người thân đã khuất, cảm giác sảng khoái, làm gì cũng không biết mệt, thì phần lớn là do ảo giác sau khi lên cơn hysteria, hoặc ăn, uống hay ngửi chất có độc tính, ma túy.
    Theo các nhà nghiên cứu, lên đồng là một loại hình sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa dân gian nhằm giải tỏa tâm lý (muốn biết người thân chết có oan ức không, muốn biết trước tương lai để tăng quyết tâm ra quyết định…), đáp ứng nhu cầu giải trí (lúc nông nhàn, tập trung thưởng thức ca múa, đấu võ…), nhưng thường xuyên bị ông đồng, bà cốt lợi dụng để kiếm tiền.

    Những trường hợp này giống như người hít heroin, hút cần sa thấy người nhẹ nhõm, đê mê; hay như người uống thuốc lắc có thể nhảy nhót điên cuồng thâu đêm suốt sáng. Một số ông đồng, bà cốt có năng lực thực sự như chẩn bệnh qua sắc mặt, hơi thở; chữa bệnh bằng phương pháp tâm lý hoặc thôi miên; dùng tư duy logic, trực giác nhạy bén để nói đúng chuyện đã qua, đoán trúng việc sắp tới.

    Tuy nhiên, họ giấu bí quyết và phủ lên đó bức màn thần bí. Tại sao có những người bỗng dưng làm được việc phi thường sau khi lên đồng? Các nhà khoa học cho rằng, nhiều người có khả năng đặc biệt dạng tiềm ẩn, dưới tác động của các yếu tố tâm sinh lí (tai nạn bất ngờ, niềm tin mạnh mẽ, thôi miên hiệu quả, tập luyện kiên trì…), chúng bộc phát.

    Theo các nhà nghiên cứu, lên đồng là một loại hình sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa dân gian nhằm giải tỏa tâm lý (muốn biết người thân chết có oan ức không, muốn biết trước tương lai để tăng quyết tâm ra quyết định…), đáp ứng nhu cầu giải trí (lúc nông nhàn, tập trung thưởng thức ca múa, đấu võ…), nhưng thường xuyên bị ông đồng, bà cốt lợi dụng để kiếm tiền.

    Họ có thể dùng đệ tử thân tín để bí mật thu thập thông tin về người muốn cầu hồn, hoặc chữa bệnh để phán cho chính xác, hay thực hiện các màn ảo thuật trong bóng tối mờ ảo để mê hoặc người xem như: sờ tay không vào da, kẹp thuốc nhuộm làm như chảy máu khi phẫu thuật để khám nội tạng, nhanh tay xòe đồ vật rồi nói rằng đã lấy ra vật gây bệnh; bôi chất không dẫn nhiệt, hoặc nước pha muối và keo dính vào lòng bàn chân trước khi dẫm lên than hồng để nước muối bốc hơi giảm nhiệt và tinh thể muối truyền nhiệt chậm;

    Để dấm hoặc vôi dưới đáy chảo dầu nóng để chảo dầu trông như đang sôi; ngậm ngân châu để phun ra máu giả, ngậm bột tùng hương để phun ra lửa, ngậm bút để bí mật viết chữ; buộc móc câu vào cổ tay để kéo bàn dịch chuyển; dùng chất độc lấy từ nội tạng một loài cá biển để khiến người sống rơi vào tình trạng chết giả, chôn sơ sài rồi đào mộ, cho uống thuốc giải độc để xác chết sống dậy, dùng thuốc mê hoặc thôi miên để thây ma bảo gì làm nấy…


    Thái An (Tổng hợp)

    Theo http://phatphapchanthat.blogspot.com/2011/07/len-ong-khoa-hoc-va-bip-bom.html
     

Chia sẻ trang này