Thông tin: Những chuyện ngược đời trong nền giáo dục Mỹ

Thảo luận trong 'Trường lớp, học hành' bởi webmaster, 16/4/2009.

  1. webmaster

    webmaster Stay hungry. Stay foolish

    Tham gia:
    16/12/2006
    Bài viết:
    13,308
    Đã được thích:
    36,134
    Điểm thành tích:
    6,063
    Một người Việt Nam lần đầu tiên tìm hiểu nền giáo dục Mỹ chắc chắn ngỡ ngàng và cảm thấy có nhiều chuyện ngược đời. Dưới đây tôi xin kể năm trong số đó.

    1.

    Chuyện ngược đời đầu tiên là trẻ em Mỹ không cần trường. "Không cần" theo nghĩa đen, chứ không phải một cách nói ví von hoa mỹ về một thực tế khác cũng ngược đời nếu so với giáo dục Việt Nam: nhà trường chỉ là một thành phần, cho dù là một thành phần quan trọng, trong một phức hợp xã hội có nhiệm vụ giáo dục những công dân Mỹ tương lai. Nhà trường không và cũng không thể thay thế được gia đình, cộng đồng sinh hoạt, các đoàn thể, các tổ chức tôn giáo, văn học nghệ thuật, viện bảo tàng, lễ hội, các phương tiện thông tin đại chúng, các hoạt động thể thao..."Không cần" ở đây có nghĩa là trẻ em Mỹ có thể học ở nhà, theo chế độ homeschooling (học tại gia).

    Chế độ "Học tại nhà" (Home schooling) cho phép cha mẹ tự giáo dục con cái thay vì cho chúng đến trường mà không yêu cầu phải có chứng chỉ gì đặc biệt. Nhiều người Mỹ cho rằng đó là cách để trẻ em có thể phát huy tính tự lập, chủ động trong cả 365 ngày chứ không chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động trong những lúc đến trường. Đó là một nguyên lý giáo dục khác hẳn, dựa trên quan điểm là mọi bậc cha mẹ đều có thể giúp đỡ con cái học tại nhà. Nhiều gia đình không hề sử dụng các tài liệu hướng dẫn hay chương trình giảng dạy chính thức, mà căn cứ và thiên hướng và phong cách cá nhân của trẻ em để áp dụng các phương pháp và nội dung cụ thể. Ngay cả trong trường hợp có sử dụng các tài liệu hướng dẫn, thời gian học tập hàng ngày cũng không kéo dài quá vài tiếng đồng hồ, thời gian còn lại dùng để du lịch, biểu diễn, tham quan, đọc sách, tiến hành các dự án nghiên cứu hay tham gia hoạt động từ thiện. Hiện nay có khoảng 1 triệu gia đình ở Mỹ áp dụng và theo thống kê đang tăng lên khoảng 15% mỗi năm.

    2.

    Chuyện ngược đời thứ hai là nếu đến trường, trẻ em Mỹ cũng không theo một chương trình thống nhất. Ở Mỹ, chương trình học của các trường phổ thông không chỉ khác nhau tuỳ theo các bang mà còn khác nhau tuỳ theo từng vùng, từng quận, thậm chí tuỳ theo từng trường. Rất nhiều người không biết rằng rất nhiều học sinh Mỹ không hề biết gì về thuyết Darwin. Ở một số địa phương, đặc biệt là tại các bang ở miền Nam, do ảnh hưởng mạnh mẽ của Thiên Chúa Giáo, giảng dạy thuyết Darwin thậm chí còn bị coi là phi pháp.

    Vì không học theo một giáo trình thống nhất, trình độ của học sinh khi tốt nghiệp trung học rất khác nhau. Chính vì lẽ đó, ở năm thứ nhất, các trường đại học Mỹ thường có 3 môn bắt buộc là Học nghĩ, Học nói và Học viết. Trong số 18 sinh viên lớp Học viết (English 101) do tôi phụ trách, có những sinh viên hiểu biết rất rộng và sâu, nhưng cũng có sinh viên thậm chí viết tiếng Anh còn sai chính tả và ngữ pháp. Tuy vậy, họ có một điểm chung là rất tự tin. Đó là kết quả của một triết lý giáo dục mang tính dân chủ. Việc chấm điểm, chẳng hạn. Nếu ở ta chấm điểm là biện pháp nhằm xếp loại học sinh và đánh giá giáo viên, điều cuối cùng dẫn giáo viên đến tình trạng chạy theo thành tích và rất nhiều học sinh đến tâm lý tự ti. Không tự ti sao được khi một đứa trẻ từ lớp 1 đến lớp 12 luôn luôn đội sổ, và điều đó được công bố cho tất cả bạn bè cùng lớp. Ở Mỹ, việc chấm điểm là vấn đề tế nhị, thường là giữ kín. Nó là cơ sở để học sinh tự biết mình và để giáo viên điều chỉnh phương pháp giáo dục với từng học sinh. Nhà trường Mỹ luôn cố gắng để học sinh không cảm thấy thua chị kém em. Ngay cả thi tốt nghiệp phổ thông cũng không có vai trò quan trọng như ở Việt Nam hay ở Châu Âu. Có thể nói, nhà trường ở Mỹ là nhà trường không nhằm mục đích thi cử.

    3.

    Chuyện ngược đời thứ ba là các trường phổ thông của Mỹ không có sách giáo khoa chung trong cả nước. Việc lựa chọn các loại sách để dạy trong nhà trường thuộc thẩm quyền của cơ quan chuyên trách địa phương và nhà trường, nhưng vai trò cá nhân của giáo viên và ý kiến của phụ huynh cũng rất quan trọng. Chẳng hạn, cuối tháng 9 năm 2003, khi tôi vừa đến Normal, cuốn sách nổi tiếng của nhà văn Hoa Kỳ đoạt giải Nobel John Steinbeck, "Of Mice and Men" (Hoàng Ngọc Khôi và Nguyễn Phúc Bửu dịch là "Của chuột và người"), cùng hai tác phẩm kinh điển khác là "The Adventures of Huckleberry Finn" (Những cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn) của Mark Twain và "To Kill a Mockingbird" (Giết chết một con chim Mocking) của Harper Lee, bị cha mẹ học sinh các trường trung học phản đối và đòi đưa ra khỏi chương trình văn học. Hai trường trung học Normal Comunity High School và Normal West High School phải thành lập một chuyên ban, bao gồm hiệu trưởng, một chuyên gia thông tin đại chúng và một giáo viên, để nghiên cứu và trả lời phụ huynh học sinh. Bà Tripp, phụ huynh học sinh và là tác giả một trong hai lá thư khiếu nại, phê phán cuốn sách của John Steinbeck là chứa đựng thái độ kỳ thị chủng tộc, ngôn ngữ thô tục và báng bổ, "không thể hiện các giá trị truyền thống", "gây phản cảm" đối với con gái bà. Đây không phải là trường hợp cá biệt. Năm 1992, khi một nhóm độc giả ở bang Ohio chỉ ra 108 chỗ tục tĩu, 12 chỗ chứa đựng thái độ kỳ thị chủng tộc và 45 đoạn báng bổ Chúa, cuốn sách này đã bị buộc đưa ra khỏi chương trình của một trường phổ thông địa phương. Ngay sau đó, 150 nhà giáo, sinh viên và phụ huynh học sinh đã tổ chức một cuộc hội thảo ca ngợi giá trị của cuốn sách, cuối cùng nó được đưa trở lại chương trình. Mùa hè năm 2003, Hội đồng giáo dục quận Coffee County (Bang Georgia) cũng phải tiến hành thẩm định vấn đề "ngôn ngữ dung tục" của cuốn sách "Of Mice and Men" khi có khiếu nại của một số phụ huynh học sinh. Đầu năm 2003, Hội đồng nhà trường quận George County ở Lucedale (Bang Mississippi) đã nhất trí loại "Of Mice and Men" cùng hai cuốn sách khác ra khỏi chương trình.

    4.

    Chuyện ngược đời thứ tư là coi nhà trường nhưdoanh nghiệp. Nếu như ở Việt Nam, cho đến nay thương mại hoá giáo dục vẫn gây tranh cãi và bị nhiều người coi là tồi tệ, thì ở Mỹ nó đang tồn tại như một cái gì đó hết sức tự nhiên.

    Khác với Việt Nam, các trường đại học Mỹ nói chung không có thi đầu vào. Quan điểm của họ rất đơn giản: học tập là quyền chính đáng của mọi người, mặc dù xuất phát điểm có thể khác nhau. Nhờ vậy, tất cả những ai có chí đều có thể có cơ hội, ngược lại quốc gia cũng không bỏ phí nhân tài. Vào thập kỷ 1960, số học sinh Mỹ tốt nghiệp phổ thông học tiếp lên đại học chiếm tỷ lệ 60%. Hiện nay, tỷ lệ này có giảm đi, nhưng vẫn đứng đầu thế giới. Nhưng muốn học, phải trả tiền. Khi anh bỏ tiền để mua kiến thức, anh sẽ có ý thức về việc học tập hơn. Còn nếu anh trả tiền mà không học, tức không nhận kiến thức, thì đó cũng là quyền của anh.

    Nói vậy, nhưng việc đăng ký học cũng không phải hoàn toàn chỉ có chuyện tiền nong. Một số trường nổi tiếng khá kén chọn sinh viên. Một số bang cũng ưu tiên nhận sinh viên từ bang mình. Còn đối với sinh viên nước ngoài, điểm thi tiếng Anh (TOEFL) đặc biệt quan trọng. Trường Đại học Y khoa là một ngoại lệ. Muốn vào trường, sinh viên phải có bằng tốt nghiệp đại học thuộc một số ngành như sinh hoá, sinh vật...Chương trình kéo dài 4 năm nữa, sau đó phải thực tập từ 2 đến 4 năm. Như vậy, để hành nghề chữa bệnh, cần phải học và thực tập từ 10 - 12 năm!

    Việc học tập ở Mỹ rất tốn kém. Mức chi tiêu tối thiểu của một sinh viên ở các trường công, vào khoảng 10 ngàn USD/năm, còn ở các trường tư khoảng 35 ngàn USD. Vì thế, trừ một số người được nhận học bổng hoặc gia đình giàu có, sinh viên Mỹ hầu hết vừa học vừa làm, một số làm việc ngay tại trường.

    5.

    Chuyện ngược đời thứ năm là bất chấp những chuyện ngược đời vừa kể giáo dục Mỹ vẫn có chất lượng cao nhất thế giới. Bằng chứng là họ kinh doanh giỏi nhất, nghiên cứu khoa học giỏi nhất, đóng phim giỏi nhất, chơi đàn giỏi nhất, hát hay nhất, chơi thể thao giỏi nhất, và ngay cả trong văn học cũng là một trong những nước có nhiều nhà văn đoạt giải Nobel nhất.

    Vậy phải chăng chính chúng ta mới là ngược đời?

    Ngô Tự Lập
    Báo Diễn đàn Doanh Nghiệp

    Nguồn: Chúng ta (http://www.chungta.com/Desktop.aspx...Nam/Nhung_chuyen_nguoc_doi_trong_giao_duc_My/)
     

    Xem thêm các chủ đề tạo bởi webmaster
    Đang tải...


  2. meyeuhaicon

    meyeuhaicon Thành viên tập sự

    Tham gia:
    15/4/2009
    Bài viết:
    13
    Đã được thích:
    1
    Điểm thành tích:
    3
    Ở Mỹ, việc chấm điểm là vấn đề tế nhị, thường là giữ kín. Nó là cơ sở để học sinh tự biết mình và để giáo viên điều chỉnh phương pháp giáo dục với từng học sinh. Nhà trường Mỹ luôn cố gắng để học sinh không cảm thấy thua chị kém em. Ngay cả thi tốt nghiệp phổ thông cũng không có vai trò quan trọng như ở Việt Nam hay ở Châu Âu. Có thể nói, nhà trường ở Mỹ là nhà trường không nhằm mục đích thi cử.
    em thích cái này của người Mĩ.
     
  3. Nhabibo

    Nhabibo Thành viên kỳ cựu

    Tham gia:
    28/2/2009
    Bài viết:
    9,987
    Đã được thích:
    1,619
    Điểm thành tích:
    863
    Em thấy khâm phục họ nhưng liệu ở VN có thể học tập những cách làm như vậy ko lại là chuyện khác.
     
  4. hoatrado

    hoatrado Banned

    Tham gia:
    19/3/2009
    Bài viết:
    70
    Đã được thích:
    6
    Điểm thành tích:
    8
    Nhưng ở Mỹ mình thấy họ phân biệt tầng lớp rất cao,điều này cũng làm ảnh hưởng tới nhân cách cua trẻ
     
  5. webmaster

    webmaster Stay hungry. Stay foolish

    Tham gia:
    16/12/2006
    Bài viết:
    13,308
    Đã được thích:
    36,134
    Điểm thành tích:
    6,063
    Phân biệt tầng lớp thì Việt Nam là số một. Một người từ mẫu giáo đã được phân loại riêng biệt rồi. Rồi người ta dùng đủ thứ để phân loại giữa con người với nhau qua những chuẩn (kiểu như chuẩn quốc gia, trường chuẩn quốc gia, gia đình văn hóa, gia đình vô văn hóa..., rồi các kỳ thi, chấm điểm, xếp hạng học sinh...)
     
  6. Le Khanh

    Le Khanh Đủ quyền lập Họ

    Tham gia:
    11/12/2004
    Bài viết:
    2,065
    Đã được thích:
    1,785
    Điểm thành tích:
    863
    Điều quan trọng là sản phẩm cuối cùng, tức là người Sinh viên khi ra trường thì sẽ như thế nào ! Đây là điểm ngược đời duy nhất của VN trong lĩnh vực giáo dục, đó là nhìn vào những chương trình đào tạo "hoành tráng" của cả một hệ thống Giáo dục Đại Học, chúng ta nghĩ rằng, ít ra sẽ có thể cho ra lò được những sản phẩm có trình độ "ngang tầm Quốc tế" mới phải !
    Thế mà, vừa rồi tôi nhận được một bài khóa luận ra trường của 1 em Sinh Viên học về 1 ngành khoa học XH ( tôi không muốn nói thẳng tên trường Đại học này ) ở Hà Nội - em viết về đề tài Trẻ Chậm nói ( vì thế mới nhờ tôi góp ý ) tôi đọc xong bài khóa luận của một "chuẩn Cử nhân Đại Học" mà choáng luôn !
    Từ cách đặt vấn đề, cho đến các câu cú sai văn phạm , lỗi chính tả - cho đến việc trích dẫn các tài liệu liên quan .... và cả việc "giới hạn đề tài" nữa - tất cả đều không thể nào chấp nhận nổi !
    Ấy thế mà chưa hết ! khi tôi góp ý với em, thì em lại nói đó là đề tài của giáo viên hướng dẫn buộc em phải làm và dàn bài cũng là của người GV luôn - mà GV này là một Thạc sĩ về Tâm lý ! đến đây thì tôi hoàn toàn "mất định hướng" vì nếu đó là bài do một SV làm ra thì còn khả dĩ chấp nhận được ( vì em quá kém ) nhưng nếu nói đó là một đề tài do giáo viên giao cho SV làm vì cho rằng, các em không biết gì, nên tôi phải hướng dẫn tỉ mỉ như thế - Nghĩa là buộc Sinh viên phải chấp nhận một đề tài hết sức "mênh mông và lung tung " của mình - lại còn không cho sinh viên cái quyền chọn đề tài theo ý kiến của mình, thì tôi không thể nào hiểu nổi !
    Đó mới là cái ngược đời lớn nhất !
     
  7. Tô-Mô-Ê

    Tô-Mô-Ê Thành viên sắp chính thức

    Tham gia:
    23/3/2009
    Bài viết:
    106
    Đã được thích:
    77
    Điểm thành tích:
    28
    Bác thông cảm, giảng viên cũng phải chạy vạy để kiếm sống thì thời gian đâu mà cho khoa học. Vẫn biết có lỗi với sinh viên nhưng mỗi tháng có hơn 1 triệu thì vợ con giảng viên sống bằng chữ được hay sao? Lỗi hệ thống:mrgreen:
     
  8. Le Khanh

    Le Khanh Đủ quyền lập Họ

    Tham gia:
    11/12/2004
    Bài viết:
    2,065
    Đã được thích:
    1,785
    Điểm thành tích:
    863
    Có lẽ là tôi nói chưa hết ý - tôi không muốn đề cập đến vấn đề tiền hay thu nhập của GV - vì nếu không, qua thông tin của em SV này, nói rằng do không chịu "làm luật" với thày như các SV khác, nên bị "ép" phải nhận một đề tài "mênh mông" - Tôi cũng không nói tới chuyện cái đề tài có khả năng dẫn người viết ( là em SV này ) đi lạc đường ( và quả tình là em lạc thật ) mà tôi chỉ muốn nói đến 2 vấn đề :
    - Đề tài khóa luận ( trong Nam gọi là tiểu luận - hay Luận văn tốt nghiệp ) là do SV tự chọn hoặc cùng lắm là chỉ được gợi ý hay điều chỉnh thôi - đằng này là buộc SV phải làm theo ý mình ( vì cho là SV dốt, không thể tự ý làm được ) trong khi chính SV đã đưa ra 1 đề tài hợp tình hợp lý hơn. Điều này có phải là xuất phát từ đời sống khó khăn hay không ? hay là nếu SV làm theo đề tài của mình thì mình được tiền ( mà tiền gì ? ) không thể hiểu nổi.
    Điều thứ hai, nếu đây là 1 đề tài do GV đưa ra để "thách thức" SV ( vì không biết điều với mình ) thì đó phải là một đề tài khó nuốt. Nếu GV vì cho là SV dốt nên phải cầm tay chỉ việc luôn, thì sẽ cho một đề tài dễ ( vì như thế thì SV mới làm được ) Đằng này, đề tài mà tôi đọc được ( và cả nội dung ) do em SV đó gửi cho tôi , thì có thể nói rằng đó là một đề tài ngu ! và cái ngu đó càng bộc lộ một cách rõ rệt trong nội dung mà tôi được đọc - Điều này thì cũng không thể đem chuyện vì GV thu nhập thấp mà giao cho SV một đề tài như vậy, buộc phải làm !
    Và giả sử như em SV đó không tìm được người có hiểu biết một chút để nhờ chỉnh sửa, mà cứ thế trình lên cho khoa để chấm, thì hậu quả sẽ ra sao ?
    Chuyện thu nhập của GV đại học thấp buộc người thày phải chạy show kiếm tiền, đó là chuyện bình thường thôi - nhưng chuyện 1 GV ( có thể vì ghét SV đó, có thể vì SV đó không biết chung chi ) mà buộc SV phải làm 1 đề tài để thành 1 sản phẩm khá lố bịch, bộc lộ đầy đủ những điểm yếu của cả thày lẫn trò thì đó mới là chuyện đáng nói, một câu chuyện có lẽ chỉ có ở Việt Nam !
     
  9. Tô-Mô-Ê

    Tô-Mô-Ê Thành viên sắp chính thức

    Tham gia:
    23/3/2009
    Bài viết:
    106
    Đã được thích:
    77
    Điểm thành tích:
    28
    Hihihi, bác mới phải tiếp xúc với 1 cái luận văn tốt nghiệp của sinh viên đại học VN mà đã phản ứng như thế rồi, đặt bác vào vị trí một người phải đọc và đánh giá hàng trăm luận văn tốt nghiệp thì bác còn thấy NGỨA đến đâu. Xin kể các bác nghe 1 cái lố bịch hơn nữa mà em là người tận mắt thấy hồi còn công tác ở 1 trường đại học ở HN nhé. Một cô giáo đã khoang ngoài 40 tuổi, đang làm trưởng phòng đào tạo ở một trường cao đẳng sư phạm ở một tỉnh, muốn đi học thêm Thạc Sỹ, gọi là MSc-master of science í các bác nhé, khi đi luyện thi lớp tạo nguồn chả biết tí gì về toán cao cấp-cái dấu tích phân thì cô í gọi là cái vỏ đỗ, rồi kiến thức môn cơ bản thì đã ra đi khỏi tầm tư duy của cô í từ lâu rồi vì lên chức trưởng phòng đào tạo rồi còn thời gian đâu mà nghiên cứu, ngoại ngữ thì coi như zero, đó còn là sản phẩm của các bằng tốt nghiệp đại học tại chức lên từ cơ sở 10 cộng 2 của mình ngày trước mà. Thế mà các bác biết không? vưỡn cứ đỗ gần thủ khoa vào lớp Thạc sỹ, vẫn cứ điểm trung bình các môn học cao vời vợi, các thầy trưởng khoa, trưởng phó phognf đào tạo của trường đại học luôn coi cô ta là đồng nghiệp hơn là học trò. Rồi trở thành MSc ngon lành nhé, trưởng khoa còn đề nghị cô ta được tuyển thẳng lên nghiên cứu sinh để trở thành Tiến sỹ PhD hẳn hoi đấy các bác nhé. Unfortunately, chồng cô ta vì ghen quá vì tiếng đồn cô ta đong đưa các quan trong trường đại học dưới Hà Nội lên cả báo lá cải trên Lạng Sơn, nên ông chồng stop cái sự nghiệp học-hành của vợ, đành ngậm ngùi quay về Lạng Sơn công tác an phận chức trưởng phòng đào tạo và nghe đâu cũng vừa lên chức phó hiệu trưởng!!!. Giá mà chồng không ghen lắm thì chắc giờ tỉnh Lạng Sơn đã có thêm 1 PhD ruồi. Các bác có thấy lố bịch không?
     

Chia sẻ trang này