Phụ nữ năm 2012: Lên tàu

Các HĐQT toàn đàn ông ngày càng trở nên lỗi thời trong năm 2012. Hiện một số nước thành viên EU đang xem xét và triển khai đạo luật yêu cầu các công ty phải nâng tỷ lệ nữ giám đốc lên 40%.

​

Phụ nữ đã gõ cửa phòng của hội đồng quản trị các công ty từ nhiều thập kỷ qua.Tuy chủ yếu việc này là vô ích, nhưng hiện cũng có một cơ hội cho phép nhiều người trong số họ sẽ được phép vào phòng sớm. Nhưng điều này chỉ diễn ra đúng lúc.

Tỷ lệ phụ nữ trong vai trò quản lý cấp thấp và cấp trung đã tăng lên nhanh chóng trong một thời gian, tuy nhiên ở cấp cao, số phụ nữ vẫn rất không đáng kể. Thep Catalyst, một tổ chức nghiên cứu đóng trụ sở ở New York, phụ nữ ở Mỹ chiếm trên một nửa đội ngũ chuyên gia và quản lý ở cấp thấp và cấp trung của các công ty lớn, nhưng chỉ có 14% nhà quản lý cấp cao và 3% tổng giám đốc là nữ.

Tại những công ty lớn được niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ và Anh, chỉ có 16% thành viên trong ban giám đốc là nữ. Ở miền Nam châu Âu, tỷ lệ này còn thấp hơn nhiều. Chỉ có các nước Bắc Âu có số phụ nữ đáng kể trong ban giám đốc. Tuy nhiên sức ép nhằm tăng tỷ lệ phụ nữ lên ở mọi nơi. Trong năm 2012 sức ép này sẽ được nhận thấy rõ nhất ở châu Âu.

Vào mùa xuân 2011 Viviane Redinh, Ủy viên pháp lý của Liên minh châu Âu, đã tập trung các nhà lãnh đạo kinh doanh từ 10 nước châu Âu tới để diễn thuyết về việc phải đề đạt thêm nhiều phụ nữ vào các vị trí chóp bu. Bà Reding nói, nếu họ không làm “tôi sẽ trở lại vấn đề này sau một năm nữa. Nếu việc tự làm này không xong, tôi sẵn sàng tiếp tục hành động ở cấp EU”. Một hành động như vậy sẽ liên quan đến chỉ tiêu mang tính bắt buộc.

Một số nước thành viên EU đã triển khai việc này. Nước Pháp đã thông qua đạo luật yêu cầu tất cả các công ty phải nâng tỷ lệ nữ giám đốc lên 40% vào cuối thập niên này. Tại Tây Ban Nha, các công ty nhà nước và tư nhân lớn sẽ phải tăng số phụ nữ trong ban giám đốc lên 40% vài băn 2015. Nước Đức hiện đang tranh cãi liệu có nên áp đặt chỉ tiêu tỷ lệ nữ trong ban giám đốc hay không, và một số công ty lớn đã tự nguyện làm điều này. Na Uy, không phải là thành viên EU, đã quy định một tỷ lệ 40% nữ trong ban giám đốc cách đây gần một thập niên. Nước này đã đạt được mục tiêu trên vào năm 2009, nhưng kể từ đó đến nay tỷ lệ này đã giảm xuống chút ít.

Ôi, đàn ông!

​

Nhưng các chỉ tiêu này là cái không được nhiều người thích, do vậy các nước khác nhau lựa chọn những con đường khác nhau, chủ yếu bằng việc tự đặt ra những quy định khác nhau. Tại Mỹ, Ủy ban Chứng khoán và Ngoại hối giờ đây yêu cầu các ủy ban bổ nhiệm giám đốc phải giải thích các tiêu chí tuyển chọn. Tại Anh, một báo cáo về phụ nữ trong ban giám đốc do chính phủ đặt làm, được công bố vào đầu năm 2011, đã kêu gọi minh bạch hơn nữa trong việc bổ nhiệm những vị trí lãnh đạo và có thêm những thông tin chi tiết về tỷ lệ phụ nữ ở tất cả các cấp của một tổ chức – và hiện tiếp tục giám sát việc thực hiện. Một số nước khác đã áp dụng những quy định yêu cầu các công ty hoặc bổ nhiệm thêm nhiều phụ nữ, hoặc phải giải thích tại sao không bổ nhiệm. Điều được ám chỉ ở đây là nếu các nguyên tắc tự nguyện không đem lại kết quản, sẽ có những biện pháp mạnh hơn tiếp sau.

Tại sao lại bất ngờ diễn ra điều này sau nhiều năm tiến bộ đạt được hết sức chậm chạp như vậy? Nhiều chính phủ đã nhận ra rằng nền kinh tế của họ vẫn cần tất cả những người có tài năng mà họ có được bất chấp tỷ lệ thất nghiệp cao ở nhiều nước giàu mà cuộc khủng hoảng tài chính tạo ra. Trong một vài thập kỷ qua phụ nữ ở châu Âu và những nơi khác đã đổ vào các trường đại học với số lượng khổng lồ và ở phần lớn các quốc gia phụ nữ hiện chiếm đa số những người mới tốt nghiệp.

Những phụ nữ có trình độ cao này hiện vẫn chưa được sử dụng hết. Hết nghiên cứu này đến nghiên cứu khác cho thấy các công ty có nhiều phụ nữ ở những vị trí lãnh đạo thường thành công hơn những công ty có ít phụ nữ hay không có người nào. Các hội đồng quản trị toàn đàn ông có vẻ như ngày càng trở nên lỗi thời trong năm 2012.

Barbara Beck
Biên tập viên các bài tường thuật đặc biệt

Nguồn: The Economist/biz.cafef